“ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਈਕੋ-ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ”: ਦਵਿੰਦਰ ਸੰਧੂ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, FHR
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕਦਮ ਵਿੱਚ, ਫੋਰੈਸਟ ਹਿੱਲ ਰਿਜ਼ੌਰਟ (ਐਫਐਚਆਰ) ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਿ਼ਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਜ਼ੌਰਟ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੇਸੀ ਰੀਵਾਈਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਹਾਲੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿ਼ਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ, ਏਫੋਰੈਸਟ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਜੰਗਲ ਪੁਨਰਜਨਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫੋਰੈਸਟ ਹਿੱਲ ਰਿਜ਼ੌਰਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦਵਿੰਦਰ ਸੰਧੂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪਹਿਲ ਐਫਐਚਆਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 2,000 ਏਕੜ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 10,000 ਏਕੜ ਦੇ ਸੁਖਨਾ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਸੰਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਹ ਪਹਿਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਮਹਿਮਾਨਨਿਵਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।"
ਸੰਧੂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਐਫਐਚਆਰ ਰਾਹੀਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਸਿ਼ਵਾਲਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਈਕੋ-ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।”
ਸੰਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਏਫੋਰੈਸਟ ਨਾਲ ਇਸ ਸਹਿਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਜਿ਼ੰਮੇਵਾਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਾ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਵਿਗਾੜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਣ।”
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਏਫੋਰੈਸਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਗੌਰਵ ਗੁਰਜਰ, ਜੋ ਏਫੋਰੈਸਟ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਰਸ਼ਾ ਗੁਰਜਰ ਦੇ ਨਾਲ ਐਫਐਚਆਰ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਸਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਈਟ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਸੰਰਖਣਵਾਦੀ 'ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਲਾਭ' ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਗੌਰਵ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਇਹ ਸਾਈਟ ਕਈ ਮੌਸਮੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਵਿਸਥਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।”
ਗੌਰਵ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਵਜੋਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ, ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਟੀਚੇ ਵਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ। ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਸਾਫ ਤੋਰ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਿਖਾਏਗਾ। ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਗੌਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਪਹਿਲਾਂ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਆਡਿਟ ਹੈ: ਪੀਐਨਵੀ (ਸੰਭਾਵੀ ਮੂਲ ਬਨਸਪਤੀ) ਮੈਪਿੰਗ, ਮਿੱਟੀ ਅਧਿਐਨ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਇਹ ਪਛਾਣਨਾ ਕਿ ਮੂਲ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕੀ ਦਬਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਸਫਾਈ: ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਹਮਲਾਵਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੂਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ। ਤੀਜਾ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ: ਝੀਲਾਂ, ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਾਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ। ਚੌਥਾ, ਪੋਧੈ ਲਾਉਣਾ: ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ, ਛੱਤਰੀ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕਵਰ ਤੱਕ। ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਉੱਥੋਂ, ਜੰਗਲ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।"
ਗੌਰਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਣ ਆਡਿਟ, ਪੀਐਨਵੀ ਮੈਪਿੰਗ, ਮਿੱਟੀ ਅਧਿਐਨ, ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਗੌਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਸਿ਼ਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਤਲਹਟੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਾਤਾਵਰਣ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਭੂਮੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮੂਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ”
ਐਫੋਰੈਸਟ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਵਰਸ਼ਾ ਗੁਰਜਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਬਹਾਲੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੂਲ ਮਿਕਸ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਝਿੰਗਨ, ਫੁਲਾਈ, ਸੁਰਤੇਲੀ, ਧਾਵੜਾ, ਕੈਮ ਅਤੇ ਖੈਰ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੇਸੀ ਘਾਹ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।”
ਵਰਸ਼ਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਸਿੰਘਾ, ਮੋਰ, ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਲੇਟੀ ਹਾਰਨਬਿਲ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕਿਸਮਾਂ ਸਮੇਤ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੋਜੀਕਲ ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਰੀਚਾਰਜ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਝੀਲਾਂ, ਖਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਿੰਚਾਈ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ, ਸੋਖਣ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਰਸ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ, ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।"
ਸੰਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਾ ਕੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧਾਏਗਾ।
ਸੰਧੂ ਨੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਮਹਿਮਾਨ ਅੱਜ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਅਤੇ ਡੁੱਬਣ ਵਾਲੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਕੀਤੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੁਲਤ ਦੇਵੇਗੀ। ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਈਕੋ-ਹੈਵਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਮੇਹਮਾਨਨਵਾਜ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ।"
