ਖ਼ਬਰਾਂ |

ਤਾਜ਼ਾ |

ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 9 ਮੰਦਰਾਂ ਕੋਲ 9 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ

By : GAGANDEEP

Published : Mar 23, 2026, 11:33 am IST
Updated : Mar 23, 2026, 2:04 pm IST
SHARE ARTICLE
India's top 9 temples have assets worth Rs 9 lakh crore
India's top 9 temples have assets worth Rs 9 lakh crore

ਤਿਰੂਪਤੀ ਬਾਲਾਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 9 ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਮੰਦਰਾਂ ਕੋਲ 9 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਵੈਲਥ ਇੰਡੈਕਸ 2026 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿਰੂਪਤੀ ਬਾਲਾਜੀ ਮੰਦਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੱਲ ਅਤੇ ਅਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦ 3.38 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ (IMF) ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿਰੂਪਤੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦੌਲਤ ਸਾਈਪ੍ਰਸ, ਆਈਸਲੈਂਡ ਅਤੇ ਐਸਟੋਨੀਆ ਸਮੇਤ 100 ਛੋਟੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ GDP ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਔਸਤਨ 1 ਕਰੋੜ ਤੋਂ 5 ਕਰੋੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ, 17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 4.88 ਕਰੋੜ ਦਾਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ। 

photophoto

 

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੇਰਲ ਦਾ ਪਦਮਨਾਭਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ 99% ਦੌਲਤ "ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ ਹੀਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅੱਜ ਇਸ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ 2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

photophoto

ਮਾਰਚ 2024 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੋਨਾ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੋਨਾ ਲਗਭਗ 65,000 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਸੀ। ਅੱਜ, ਇਹ 1.50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਰੂਪਤੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ 35%, ਪਦਮਨਾਭਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ 100% ਅਤੇ ਜਗਨਨਾਥ ਪੁਰੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਦ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 10 ਤੋਂ 12% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

photophoto

 

ਤਿਰੂਪਤੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਦੇ 11 ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਆਜ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਰ ਕੋਲ 60,000 ਏਕੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ 30 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਕੋਲ ਛੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ 395 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ।

photophoto

ਮੰਦਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੱਲ ਅਤੇ ਅਚੱਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 1.2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੈ। ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਦਾਨ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਅਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 70 ਏਕੜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਮੰਦਰ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢਾਂਚਾ (ਜਿਸਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਲਾਗਤ ਸਿਰਫ 1,800 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ), ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ 6,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ 8,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

photophoto

                    

ਕਿਸ ਮੰਦਰ ਕੋਲ ਕਿੰਨੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ?

  1. ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ              ਕੁੱਲ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਜਾਇਦਾਦ (ਚੱਲ ਅਤੇ ਅਚੱਲ)        ਕੁੱਲ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ
  1. ਤਿਰੂਪਤੀ ਬਾਲਾਜੀ ਮੰਦਰ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼       38,000 ਕਰੋੜ          5,258 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ
  1. ਪਦਮਣਭਾਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ, ਕੇਰਲ      1,50,000-2,50,000 ਕਰੋੜ                15-25 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ
  1. ਜਗਨਾਥ ਮੰਦਿਰ, ਪੁਰੀ           1,20,000 ਕਰੋੜ               1,000-1,200 ਕਰੋੜ
  1. ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ, ਅਯੁੱਧਿਆ       6,000-9,000 ਕਰੋੜ                   327 ਕਰੋੜ
  1. ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਮੰਦਿਰ, ਸ਼ਿਰਡੀ      3,000 ਕਰੋੜ           500-600 ਕਰੋੜ 
  1. ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਿਰ, ਵਾਰਾਣਸੀ     3,000 ਕਰੋੜ                   100-125 ਕਰੋੜ
  1. ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ, ਜੰਮੂ              2,500 ਕਰੋੜ         250-300 ਕਰੋੜ
  1. ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਿਰ, ਗੁਜਰਾਤ         1,100 ਕਰੋੜ             40-55 ਕਰੋੜ
  1. ਸਿਧਵਿਨਾਇਕ ਮੰਦਿਰ, ਮੁੰਬਈ         800 ਕਰੋੜ                 133 ਕਰੋੜ    
  1.  

 

 

 

                                                                                                               (ਗਲੋਬਲ ਵੈਲਥ ਇੰਡੈਕਸ-2026 ਰਿਪੋਰਟ)

Location: India, Delhi

SHARE ARTICLE

ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਸਮਾਚਾਰ ਸੇਵਾ

Advertisement

ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਮੁੜ ਪਛੜਿਆ, ਮਾਮੂਲੀ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 14 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ

17 May 2026 2:49 PM

ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ,ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਚਾਹੇ ਮਰਾਠੀ,ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਇਹ ਗਾਇਕ ! ਹਰੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਚ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਤੋ ਇੱਕ ਹਿੱਟ ਗੀਤ

16 May 2026 3:28 PM

ਹਾਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਤੇਲ ਦੀਆ ਕੀਮਤਾ 3 ਰੁਪਏ ਮੁੱਲ ਵਧਣ ਨਾਲ ਘਰਾ ਦਾ ਹਿੱਲਿਆ ਬਜਟ| Petrol Diesel Price Hike

15 May 2026 3:09 PM

Chandigarh Police ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਚਲਾਈਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੁਛਾੜਾਂ, ਲੱਥ ਗਈਆਂ ਦਸਤਾਰਾਂ, ਮਾਹੌਲ ਤਣਾਅਪੂਰਨ | Clash

15 May 2026 3:08 PM

Canada 'ਚ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਚ ਦੋ ਪੰਜਾਬੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ 7 ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ...

14 May 2026 2:52 PM
Advertisement