ਤਹਿਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਊਰਜਾ ਨਿਰਯਾਤ ਰੋਕਣ ਦੀ ਧਮਕੀ

ਦੁਬਈ: ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ 'ਤੇ ਮੁੜ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਇਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨੀ ਫੌਜ ਦੀ ਇੱਕ ਬੈਰਕ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੱਤ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 260 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਜੰਗ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਇਆ ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤਾ ਲਗਭਗ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪੂਰਨ ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ 60 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਹਟਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਟਕਰਾਅ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਤੇਲ, ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਲਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਰਾਨ ਦੇ ਨੀਮ-ਫੌਜੀ ਬਲ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡਜ਼ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਨਿਰਯਾਤ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗਾ।

ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।’’

ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ।

ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਰਾਤ ਭਰ ਕਈ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਵੀ ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ। ਦਿਨ ਦੇ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਕਦਮ ਹੈ, ਜੋ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ 17 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਬਲਾਂ ਨੇ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਦੋ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਦਲਵਾ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਕਸ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਾਲਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।’’

ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟਰ ਤੁੰਬ ਟਾਪੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਪੱਖੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਇਰਾਨ ਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਟਾਪੂਆਂ - ਅਬੂ ਮੂਸਾ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਤੁੰਬ ਅਤੇ ਲੈਸਰ ਤੁੰਬ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਅੱਜ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂਏਈ) ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਯੂਏਈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਰਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਬਾਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ‘388ਵੀਂ ਮਸ਼ੀਨੀਕ੍ਰਿਤ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ’ ਦੀ ਬੈਰਕ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਖ਼ਬਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 13 ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ। ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਤਹਿਤ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਫੌਜੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਈ ਹੋਰ ਸੈਨਿਕ ਜ਼ਖਮੀ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬੁਲਾਰਾ ਫਾਤਿਮਾ ਮੋਹਾਜੇਰਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੈਰਕ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਹੁਸੈਨ ਕੇਰਮਨਪੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਰਾਤ ਭਰ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ 260 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਤ ਭਰ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਰਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ‘‘ਅਮਰੀਕੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਇਸ ਹਮਲਾਵਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗੀ।’’

ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੜਕੇ ਬਹਿਰੀਨ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਾਲੇ ਸਾਇਰਨ ਵੱਜ ਉੱਠੇ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਗਭਗ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਘਟਨਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਜਾਰਡਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਾਗੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਿੰਨ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮਾਂਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇਵੀ ਐਡਮਿਰਲ ਬ੍ਰੈਡ ਕੂਪਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਨੇ ਗੁਆਂਢੀ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਦਰਜਨਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਦਾਗੇ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਫਾਕਸ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਪੁਲ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।’’

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਅਮੀਰ ਸਈਦ ਇਰਾਵਾਨੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।

ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ 'ਇਰਨਾ' (IRNA) ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ‘‘ਅਮਰੀਕਾ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਮਲਾਵਰ ਹੈ।’’

ਤਾਜ਼ਾ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਆਮ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਉਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਬੇੜੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਬਦਲਵਾਂ ਉਪਾਅ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ 85 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਹ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨਾਲੋਂ 15 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦੌਰਾਨ ਪਹੁੰਚੀ ਲਗਭਗ 120 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲੋਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ (ਆਈਐਮਐਫ) ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੇਲ ਦੀ ਵੱਧ ਉਪਲਬਧਤਾ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਪਰ ‘‘ਹੁਣ ਉਸ ਰਾਹਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।’’

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਖੇਤਰੀ ਵਿਚੋਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।