ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਕ ਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਵੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ, ਜੋ 200 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹੀ ਰਵਾਨੀ ਲਏ ਹੋਏ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਇਰ ਗਾਲਿਬ ਦੀ ਕਲਮ ਦਾ ਹੀ ਜਾਦੂ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਕਾਇਲ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਹਾਨੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਜਾਦੂ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।
ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ ਦੀ ਅੱਜ 220ਵੀਂ ਜੈਯੰਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ਭਰ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਗਾਲਿਬ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਮਿਰਜਾ ਅਸਦ - ਉੱਲਾਹ ਬੇਗ ਖਾਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦਾ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਸੀ। ਗਾਲਿਬ ਉਸ ਜਮਾਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਬਣੀ ਅਜਿਹੀ ਚਾਰ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ 'ਚ ਦੱਸਾਂਗੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕ ਹੁਣ ਵੀ ਵੇਖਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਨਗੇ।
ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ 'ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
1 . ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ (1954 ਫਿਲਮ) - ਇਹ ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੋਹਰਾਬ ਮੋਦੀ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਐਕਟਰ ਦਾ ਕੰਮ ਭਾਰਤ ਭੂਸ਼ਣ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲਮ 'ਚ ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਭਾਰਤ ਭੂਸ਼ਣ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਜਮਾਨੇ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿੰਗਰ ਸਾਥੀ ਐਕਟਰੈਸ ਸੁਰੈਯਾ ਵੀ ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਤੱਦ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
2 . ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ (1988 ਫਿਲਮ) - ਇਹ ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਦੂਜੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਾਥੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੰਪੂਰਣ ਸਿੰਘ ਗੁਲਜਾਰ ਸਨ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸਾਹ ਨੇ ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਟਾਪ ਐਕਟਰੈਸ ਮਹਿਲਾ ਆਜਮੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਸਨ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ ਸੀ।
3 . ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ (1961 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ) - ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਫਿਲਮ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ 24 ਦਸੰਬਰ, 1961 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਪਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ ਸੁਧੀਰ ਨੇ ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਐਕਟਰੈਸ ਨੂਰ ਜਿੱਥੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਸਨ।
4 . ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ 1988) - ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੀਰੀਅਲ ਨੂੰ ਗੁਜਾਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਮਿਰਜਾ ਗਾਲਿਬ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿਚ ਥਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸੀਰੀਅਲ ਵਿਚ ਐਕਟਰੈਸ ਮਹਿਲਾ ਆਜਮੀ ਅਤੇ ਨੀਨਾ ਗਪਤਾ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਸਨ। ਇਹ ਸੀਰੀਅਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਡੀਡੀ ਨੈਸ਼ਨਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
