ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਐਮਾਜ਼ਾਨ, ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ।

ਬਿਹਾਰ - ਜੋ ਲੋਕ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕੰਮ ਵੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇਕ ਉਦਾਹਰਣ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਕਈ ਲੋਕ ਫਟੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੀਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਜੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੰਗੇਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸਿਧਾਰਥ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਜੀਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਸਾਈਕਲ ਕਰ ਕੇ ਈਕੋ ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ ਹੈਂਡਮੇਡ ਪ੍ਰਡੋਕਟ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਉਹ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 1.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। 37 ਸਾਲਾ ਸਿਧਾਰਥ ਇਕ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2012 ਵਿਚ ਆਈਆਈਟੀ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਦਿਅਕ ਖੇਡਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ। ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਘਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੀਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਣਾਏ। ਇੱਕ ਬੋਤਲ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਘੜੀ ਬਣਾਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਹੱਥ ਦੀ ਕਲਾ ਕੀਤੀ। ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਕੋਈ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਜੀਨ ਦੇ ਬਣੇ ਪ੍ਰਡੋਕਟ ਕਾਫ਼ੀ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੈਂ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।

ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ  ਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਾਰੇ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2015 ਵਿਚ, ਅਸੀਂ 50-60 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਕੁਝ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਇਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਇਕ ਮਾਲ ਵਿਚ ਸਟਾਲ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬੁੱਕ ਕੀਤੀ।

ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦ ਵਿਕ ਗਏ। ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਦਾਰਥ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਡੇਨਿਮ ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸਟਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਹਾਲ 40 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਕ ਟੀਮ ਸਿਧਾਰਥ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਗ, ਬਟੂਆ, ਬਾਈਕ, ਕਾਰਾਂ, ਘੜੀਆਂ, ਬੋਤਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਦਫਤਰਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਲਈ ਇੰਟੀਰਿਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਣਾਏ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦ ਸਾਡੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ। ਉਹ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰ ਮਿਲੇ। ਅੱਜ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਗਾਹਕ ਕਿਸੇ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਡਾਇਰੀ ਵਿਚ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

Jeans Product

ਉਤਪਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਿਧਾਰਥ ਦੀ ਟੀਮ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਜੀਨਸ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਕਬਾੜ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹਇਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਜੋ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਜੀਨਸ ਇੱਕਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾੜੀਆਂ ਜਾਂ ਫਟੀਆਂ ਜੀਨਸ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਨਸ ਸਾਫ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਆਲਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਰੰਗ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਤਪਾਦ ਇਸ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਤਪਾਦ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਕੁਝ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣੀ ਜੀਨਸ ਨੂੰ ਅਪਸਾਈਕਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਣਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਇਕ ਮਾਲ ਵਿਚ ਸਟਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਵਧੀਆ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਟਾਲ ਲਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿਚ ਵੇਚਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਤਪਾਦ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਟੇਲਰ ਅਤੇ ਡੀਲਰ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਐਮਾਜ਼ਾਨ, ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ।