Missing Tiger: ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਵਰੀ 2019 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2022 ਦਰਮਿਆਨ ਰਣਥੰਬੌਰ ਤੋਂ 13 ਬਾਘ ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ ਸਨ।
Missing Tiger: ਬਾਘਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਣਥੰਬੌਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਂਕਚੂਰੀ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ 75 ਵਿਚੋਂ 25 ਬਾਘ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਏ। ਚੀਫ ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਵਾਰਡਨ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸੈਂਕਚੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਵਰੀ 2019 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2022 ਦਰਮਿਆਨ ਰਣਥੰਬੌਰ ਤੋਂ 13 ਬਾਘ ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਨਿਗਰਾਨ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਪਾਰਕ ਅਥਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਕੁਤਾਹੀ ਪਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰੇਗੀ।
ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਫੋਕਸ ਉਨ੍ਹਾਂ 14 ਬਾਘਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਇਸ ਸਾਲ 17 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।
4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਣਥੰਬੌਰ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।
ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, “ਪਾਰਕ ਦੇ ਫੀਲਡ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਕਈ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। “14 ਅਕਤੂਬਰ, 2024 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 11 ਬਾਘ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਾਪਤਾ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 14 ਹੋਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਲੱਭੇ ਗਏ ਹਨ।”
ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਰਣਥੰਭੌਰ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚੀਫ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਵਾਰਡਨ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਮੇਟੀ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੌਂਪੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਟਾਈਗਰ ਟ੍ਰੈਪ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ਵਿਚ ਦਬਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਬਫਰ ਜ਼ੋਨ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ 2016 ਵਿੱਚ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੈਂਕਚੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਣਥੰਭੌਰ ਵਿੱਚ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਕਸਰ ਲੜਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੈਂਕਚੂਰੀ 900 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 75 ਬਾਘਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਾਵਕ ਹਨ।
