ਕਾਨਪੁਰ: 200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਾਨਪੁਰ, ਇੱਕ ਹਜਾਰ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ 25 ਹਜਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਬੋਝ ਥੱਲੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿੱਕਾ ਮੇਲਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਐਡਵਾਇਜਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੇਵਲ ਖਾਤਾਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਿੱਕੇ ਜਮਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਤੇ ਅਹਮਿਅਤ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਬੈਂਕ ਸਿੱਕਾ ਜਮਾਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਨੁਭਵ ਨਾ ਕਰਨ, ਇਸਦੇ ਲਈ ਕਰੰਸੀ ਚੇਸਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਕੇ ਲੈਣ।
ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਨਗਦੀ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਨਿੱਬੜਨ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਜਰੀਏ ਖਾਤਾਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੁਗਤਾਉਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਿੱਕੇ ਲਏ। ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਤੱਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜਮਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਸਿੱਕੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ, ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਸਿੱਕੇ ਜਮਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਇਸਤੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਪੂੰਜੀ ਫਸੀ ਅਤੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਆਉਣ ਲੱਗੀ।
ਇਸਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਈ ਵਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ: ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਗਾਇਡਲਾਇਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਕ ਕਰ ਸਿੱਕਾ ਜਮਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਲੈਣ ਉੱਤੇ ਹਾਮੀ ਭਰੀ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਹੁਤ ਸਿੱਕੇ ਜਮਾਂ ਹੋਏ ਪਰ ਕਰੰਸੀ ਚੇਸਟਾਂ ਨੇ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਕੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਹਾ, ਸਿੱਕੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਬੈਂਕ ਵੀ ਸਿੱਕੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਆਨਾਕਾਨੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਨ ਲੱਗੀ।
ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਐਡਵਾਇਜਰੀ: ਇਸ ਸਾਰੇ ਹਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੈਂਕ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਰੰਸੀ ਚੇਸਟ ਨੂੰ ਸਿੱਕੇ ਲੈਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਕਾ ਮੇਲਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਐਡਵਾਇਜਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰੰਸੀ ਚੇਸਟ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਜਮਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਐਡਵਾਇਜਰੀ ਹਨ। ਅਸੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਕੇ ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ। 
ਚੇਸਟ ਵੀ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਬੋਝ ਥੱਲੇ ਦਬਿਆ: ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਕਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੀ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਕਰੰਸੀ ਚੇਸਟ ਵੀ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਬੋਝ ਥੱਲੇ ਦਬੇ ਹਨ। ਐਸਬੀਆਈ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰੰਸੀ ਚੇਸਟ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਡੇਢ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ (ਪੀਐਨਬੀ) ਦੇ ਕਰੰਸੀ ਚੇਸਟ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਸਵਾ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸਿੱਕੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ, ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ।
