‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿਤੀ’
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਤੇ ਕਾਰਜਬਲ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਾੜੇ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2022 ਵਿਚ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿਤੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੇ ਮਾਪਣਯੋਗ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ - ਭੌਤਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੋਵੇਂ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ, 2024 ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੰਸਥਾ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਵਧ ਕੇ 6,847 ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ 2023 ਵਿਚ 6,811 ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਤੀ ਹਸਪਤਾਲ ਬਿਸਤਰੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ 2023 ਵਿਚ 1,561 ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਵਧ ਕੇ 2024 ਵਿਚ 1,569 ਹੋ ਗਈ। ਔਸਤਨ, ਇਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹੂਲਤ ਹੁਣ 2.68 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹਰ 3,998 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਹਰ 10,635 ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਕ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ - ਜੋ ਕਿ ਬੋਝ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਬਿਸਤਰੇ 832 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਬਿਸਤਰੇ 2,945 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਗ ਹੈ। ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਦਾ ਗਿਆ।
2024 ਵਿਚ ਇਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ 510 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ 2023 ਵਿਚ 529 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਰਸਿੰਗ ਸਟਾਫ ’ਤੇ ਬੋਝ ਵਧਿਆ, 2024 ਵਿਚ ਇਕ ਨਰਸ ਨੇ 334 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 323 ਸੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੀ ਅਸਮਾਨ ਵੰਡ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਰਨਤਾਰਨ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ 4,700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਰੀਦਕੋਟ ਅਤੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿਚ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ 500 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
ਨਰਸਿੰਗ ਸਟਾਫ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਵੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਅੰਤਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਨਰਸ 4,20,787 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਪੂਰਥਲਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੀ 144 ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਕ ਨਰਸ।
ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਪੀਸੀਐਮਐਸਏ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਅਖਿਲ ਸਰੀਨ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਰਾਬਰ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਸਰੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵਿਚ 304 ਮੈਡੀਕਲ ਅਫਸਰਾਂ (ਐਮਬੀਬੀਐਸ) ਦੀ ਭਰਤੀ, ਬੰਧੂਆ ਸੇਵਾ ਅਧੀਨ 255 ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ, ਇੱਕ ਸੁਧਾਰੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਨੀਤੀ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਫਸਰਾਂ ਲਈ ਮੋਡੀਫਾਈਡ ਐਸ਼ੋਰਡ ਕਰੀਅਰ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸ਼ਨ (ਐਮਏਸੀਪੀ) ਦੀ ਬਹਾਲੀ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪੈਰਾਮੈਡਿਕ ਭਰਤੀ ਦੇ ਕਈ ਦੌਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
