ਜਦੋਂ ਆਚਰਣ ਇੰਨਾ ਗੰਭੀਰ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਾ ਰਹੇ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਆਮ ਝਗੜੇ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਝਗੜੇ ਜਾਂ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤਲਾਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਇਹ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋਵੇ ਕਿ ਪੀੜਤ ਧਿਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵਾਜਬ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਕਿ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਉਸ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਜਾਂ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਦੀਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ ਨੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਸਟਿਸ ਨਲਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਐਕਟ, 1955 ਦੀ ਧਾਰਾ 13 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਤਲਾਕ ਦੀ ਮੰਗ ਸਿਰਫ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਆਚਰਣ ਇੰਨਾ ਗੰਭੀਰ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਾ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 23 (1) (ਏ) ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਗਲਤ ਆਚਰਣ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕਦਾ।
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸਦੀ ਤਲਾਕ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਪਤੀ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ। ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਪਤੀ ਨੇ ਦਾਜ ਵਜੋਂ ਕਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੁੱਟਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਨੱਕ ਦੀ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਣੀਪਤ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ।
ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਦਾਜ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਮਨਘੜਤ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪਤਨੀ ਸੱਟ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਪਤਨੀ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣੀ ਜਿਰ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਅੱਖ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਟੇਢੀ ਸੀ ਅਤੇ ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਤੀ ਨੇ ਖੁਦ ਪਤਨੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਏਮਜ਼, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਸੱਟ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਅਸਲੀਅਤ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।
ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਲਾਕ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੇ ਲਈ ਹਰੇਕ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਮ ਮਤਭੇਦ ਜਾਂ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਝਗੜੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਲਾਕ ਦੀ ਰਾਹਤ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਫ਼ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਵਿਆਹ ਟੁੱਟਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਆਚਰਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।ਅੰਤ ਵਿੱਚ , ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ "ਤਲਾਕ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਆਪਣੇ ਗਲਤ ਆਚਰਣ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮੰਗ ਸਕਦੀ।" ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ।
