Punjab Basmati Boom: ਰਵਾਇਤੀ ਝੋਨੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਮਾਈ ’ਚ ਮਾਮੂਲੀ ਅੰਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣੀ ਬਾਸਮਤੀ
Low water usage, global demand turn farmers towards basmati: ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਦੋ ਮੌਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੀਜੀ ਫ਼ਸਲ ਉਗਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਝਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਝੋਨੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਅੰਤਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਨਿੱਜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ 3,300 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2,531 ਰੁਪਏ ਤੋਂ 3,550 ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਅਧੀਨ ਝੋਨਾ ਲਗਭਗ 2,400 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਸਮਤੀ ਦੇ ਵਾਧੂ ਫ਼ਾਇਦੇ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਝੋਨੇ ਦੇ ਉਲਟ, ਬਾਸਮਤੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਧਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਪੂਸਾ 1509 ਵਰਗੀਆਂ ਜਲਦੀ ਪੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਸਮਤੀ ਕਿਸਮਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਣਕ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਲੂ ਜਾਂ ਮਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੀਜੀ ਫ਼ਸਲ ਉਗਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਹੋਰਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਹੇਠ ਕੁੱਲ 1.8 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚੋਂ 1.5 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬਾਸਮਤੀ ਕਿਸਮਾਂ ਹੇਠ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ 30,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਵਾਇਤੀ ਝੋਨੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਡਾ. ਬਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਟੀਚਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਾਧੂ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਹੇਠ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਅਸੀਂ ਬਾਸਮਤੀ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਚ-ਉਪਜ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਬਿਮਾਰੀ-ਰੋਧਕ ਪੂਸਾ 1692 ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ 22 ਤੋਂ 24 ਕੁਇੰਟਲ ਝਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।’’
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ‘‘ਕਿਸਾਨ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੂਸਾ 1121, 1509, 1692 ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਸਮਤੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।’’ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹਨ, ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਪਾਂ ਅਕਸਰ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਕਾਰਨ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਚੰਗੀ ਕੀਮਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
(For more news apart from Punjab Latest News, stay tuned to Rozana Spokesman)
