ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ

ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਦਰਅਸਲ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਫੇਦ ਹੋਣਾ, ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਵੱਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਫੇਦ ਹੋਣਾ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ ਪਰ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੀ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਖਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਵਿਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵਿਚ Sebum ਨਾਮ ਦਾ ਤੇਲ ਤੱਤ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਇਹੀ ਤੱਤ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਵਾਲ 35 ਤੋਂ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 50 ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਜਿਆਦਾਤਰ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਚਾਲ੍ਹੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣਾ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਪਰ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਫੇਦ ਹੋਣਾ ਇਕ ਰੋਗ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ

ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ : ਵਾਲਾਂ ਵਿਚ ਤੇਲ ਨਾ ਲਗਾਉਣਾ, ਖ਼ਰਾਬ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਕੈਮਿਕਲ ਯੁਕਤ ਸਾਬਣ, Hair Color, Hair Dyes ਜਾਂ ਸ਼ੈਂਪੂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ।

ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ (Genetically) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਾਲ ਉੱਡਣ ਜਾਂ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਇਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਜਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੁਕਾਮ ਰਹਿਣਾ ਜਾਂ ਥਾਇਰਾਇਡ (Thyroid) ਗ੍ਰੰਥੀ ਨਾਲ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹੈ। ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਖਾਣਾ ਨਾ ਲੈਣਾ, ਜਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਖਾਣਾ ਵੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਵੱਖ - ਵੱਖ ਬਰਾਂਡ ਦੇ Beauty Cosmetics ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੈਂਪੂ, ਤੇਲ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। 

ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ : ਕੁਪੋਸ਼ਣ, ਅਨੀਮਿਆ, ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆਇਰਨ, ਵਿਟਾਮਿਨ 12 ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣਾ, ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਹਾਰਮੋਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੀਮਾਰ ਰਹਿਣਾ, ਨੇਮੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ, ਜਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਨਾਅ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਵਾਲਾਂ ਵਿਚ ਡੈਂਡਰਫ ਹੋਣਾ ਆਦਿ ਵੀ ਬੇਵਕਤੀ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖਰੇ ਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਹੇਅਰ ਸਟਾਇਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਕੈਮੀਕਲ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ (Chemical hair styling) ਅਤੇ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਤੋਂ ਗੁਜਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕਲੋਰਿਨ ਯੁਕਤ ਪਾਣੀ (chlorinated water) ਜਾਂ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਅਕਸਰ ਬੇਵਕਤੀ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਖਾਣਾ ਖਾਣ 'ਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਰਚ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਚਟਪਟੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸੇਵਨ, ਪਾਪੜ, ਅਚਾਰ ਆਦਿ ਦਾ ਸੇਵਨ, ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ, ਚਰਬੀ ਪਦਾਰਥ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁੱਧ ਘੀ ਦਾ ਭੋਜਨ ਵਿਚ ਬਿਲਕੁਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖਾਣੇ ਦੇ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿਚ ਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੇ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿਚ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ।

ਖਾਣਾ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ, ਡਾਇਟਿੰਗ, ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਕੁਝ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਪੇਨ ਕਿਲਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਕੁਝ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਸਫੇਦ ਕੋੜ੍ਹ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਨਾਅ, ਕ੍ਰੋਧ, ਸੋਗ, ਚਿੰਤਾ, ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਕੁੱਝ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ ਨਾਲ ਅਲਰਜੀ ਹੋਣਾ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਨ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਬੇਵਕਤੀ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। 

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਤੁਸੀਂ ਘਬਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕੇਵਲ ਇਕ ਜਾਂ ਦੋ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਲ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਫੇਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ

ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਸਫਾਈ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖਾਣਾ, ਕਸਰਤ, ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਜੁਕਾਮ ਨਾ ਰਹਿਣ ਦਿਓ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਓ। ਕੁਦਰਤੀ (Hair Dyes) ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੋ ਜਿਵੇਂ - ਮਹਿੰਦੀ, ਚਾਹਪੱਤੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚੁਕੰਦਰ ਦਾ ਰਸ।

ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਾ ਧੋਵੋ। ਇਕ - ਦੋ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜੋ ਨਾ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਲ ਜਿਆਦਾ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਡਾਈ ਨਾ ਕਰਵਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਲ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਲਈ ਸਾਬਣ ਜਾਂ ਸ਼ੈਂਪੂ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਰੀਠਾ, ਸ਼ਿੱਕਾਕਾਈ, ਵੇਸਣ, ਆਂਵਲਾ (Amla), ਦਹੀ ਆਦਿ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੋ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਠੀ ਚੀਜਾਂ, ਤੇਲ, ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੀ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਾ ਕਰੋ। 

ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਲਈ ਹੇਅਰ ਡਰਾਇਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਸਪ੍ਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰੋ। ਜਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਨਾਅ, ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਤੇਜ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਲਗਾਓ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ - ਸਫਾਈ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਿਆਲ ਰੱਖੋ। ਨੇਮੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਭਾਫ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਾਲ ਸਫੇਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹੋਗੇ। ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ ਧੁੱਪੇ ਢੱਕ ਕੇ ਚੱਲੋ ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਅਲਟਰਾ ਵਾਇਲੇਟ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਫੇਦ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।