ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਹਨਤ ਸੰਗਠਨ (ILO) ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 1993-94 ਵਲੋਂ 2011-12 ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਸਦਾਂ,
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਹਨਤ ਸੰਗਠਨ (ILO) ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 1993-94 ਵਲੋਂ 2011-12 ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਸਦਾਂ, ਵਿਧਾਇਕਾਂ, ਉੱਤਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਅਸਲੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ। ILO ਦੀ ਇੰਡੀਆ ਵੇਜ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਪਲ ਸਰਵੇ ਆਰਗਨਾਇਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਡੇਟਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਸਦਾਂ, ਵਿਧਾਇਕਾਂ, ਉੱਤਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਦੇ ਅਸਲੀ ਔਸਤ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ 98% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਫੈਸ਼ਨਲਜ ਦੇ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ , ਲਗਭਗ 2 ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਅਸਲੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਨਖਾਹ ਸਿਰਫ 44 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧੀ। ਪੈਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਨਖਾਹ ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ,
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 2004-05 ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਾਧੇ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ ਹੋਈ। ਉਥੇ ਹੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 2004-05 ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਾਧੇ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਕੌਸ਼ਲ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ 2004-05 ਤੋਂ 2011-12 ਦੇ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਨਖਾਹ 3.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧੀ, ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਤਨਖਾਹ ‘ਚ ਕਮੀ ਆਈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 1993-94 ਤੋਂ 2001-05 ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਤਨਖਾਹ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਖਾਸਕਰ ਪ੍ਰਫੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਤਨਖਾਹ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪ੍ਰਇਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਿਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਈ ਹੈ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਮਿਹਨਤ (ਸਾਸਦਾਂ, ਵਿਧਾਇਕਾਂ, ਉੱਤਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਰਾਂ) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਮਹਿਲਾ-ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਫਾਂਸਲਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
2011-12 ਵਿਚ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਔਸਤ ਤਨਖਾਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤਨਖਾਹ ਦਾ 92 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਿਹਾ। ਘੱਟ ਕੌਸ਼ਲ ਵਾਲੇ ਰੋਜਗਾਰਾਂ ਵਿਚ ਮਹਿਲਾ-ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਕਾਫ਼ੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਸਿਰਫ 69 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਰੋਜਗਾਰਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਫਾਇਦੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਘੱਟ ਕੌਸ਼ਲ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਹਨ।
