ਉਮਰ ਖਾਲਿਦ ਬਾਰੇ ਅਦਾਲਤੀ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਮਾਮਲਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਲੋਂ ਸਾਲ 2020 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਉਮਰ ਖਾਲਿਦ ਅਤੇ ਸ਼ਰਜੀਲ ਇਮਾਮ ਦੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ.ਐਨ.ਯੂ. ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ’ਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਵਿਰੁਧ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ।
ਸੋਮਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਕਥਿਤ ਵੀਡੀਉ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਦਿਤੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 5 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ’ਚ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਾਰੇ ਨਾਅਰੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਉਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਉਤੇ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਲ ਨਹੀਂ ਸਨ।’’
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਸੂਦ ਅਤੇ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਸਾ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਉਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ।
ਸੂਦ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ‘‘ਸ਼ਰਜੀਲ ਇਮਾਮ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਮਰ ਖਾਲਿਦ ਨੇ ‘ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ’ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ ਅਤੇ 2020 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਪਾਈ ਗਈ।’’ ਸੂਦ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਵਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ’ਚ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਜੀਲ ਇਮਾਮ ਨਾਲ ਮੰਚ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਿਰਸਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਇਹ ਵੱਖਵਾਦੀ ਲੋਕ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਅਜਿਹੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹੈ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।’’
5 ਜਨਵਰੀ, 2020 ਨੂੰ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕ ਉੱਠੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਸਟਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਡੰਡਿਆਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਰਾਡਾਂ ਨਾਲ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਅਤੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਫਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਮਾਨ ਤੋੜ ਦਿਤਾ। ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਜੇਐਨਯੂ) ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਇਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ ਸਮੇਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 28 ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟੇ ਤਕ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ ਭੀੜ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਦੰਗੇ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਉਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉਤੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਭੰਨਤੋੜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੋ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. ਵਿਚ ਘੋਸ਼ ਸਮੇਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈਣ ਲਈ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਉਜ਼ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਗਿਆ : ਜੇ.ਐਨ.ਯੂ.
ਐਫ਼.ਆਈ.ਆਰ. ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ
ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵੀਡੀਉ ਦਾ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੇ ‘ਬਹੁਤ ਹੀ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ’ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ ਸਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੇ.ਐਨ.ਯੂ. ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵਸੰਤ ਕੁੰਜ (ਉੱਤਰ) ਦੇ ਐਸ.ਐਚ.ਓ. ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ.ਐਨ.ਯੂ.ਐਸ.ਯੂ. ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ‘ਗੁਰੀਲਾ ਢਾਬਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੀ ਰਾਤ’ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇਕੱਠ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ 5 ਜਨਵਰੀ, 2020 ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਸੀਮਤ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 30 ਤੋਂ 35 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਮਰ ਖਾਲਿਦ ਅਤੇ ਸ਼ਰਜੀਲ ਇਮਾਮ ਦੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਉਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੱਝ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉਤੇ ਭੜਕਾਊ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ। ’ਵਰਸਟੀ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਸਥਾਪਤ ਨਿਯਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣਬੁਝ ਕੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਨਤਕ ਵਿਗਾੜ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।’’
