ਹਰਿਆਣਾ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਬਾਂਬੇ ਨੈਚੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਹਿਲ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਰਤ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਭੁਪੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਨੇ ਅੱਜ ਗਿਰਝ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕੇਂਦਰ, ਪਿੰਜੌਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਵਲਚਰ ਬਰੀਡਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਵੀ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾਲ 2023-24 ਦੌਰਾਨ ਓਰੀਐਂਟਲ ਵ੍ਹਾਈਟ-ਬੈਕਡ ਗਿਰਝਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਛੱਡਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। ਛੱਡੇ ਗਏ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟ੍ਰਾਂਸਮੀਟਰਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਡਾਇਕਲੋਫੇਨਾਕ ਜ਼ਹਿਰ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਸਾਲ ਬਾਕਾਇਦਾ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜਟਾਯੂ ਕਨਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਸੈਂਟਰ (ਜੇਸੀਬੀਸੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਚਿੱਟੇ-ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ, ਲੰਬੇ-ਬਿਲ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਤਲੇ-ਬਿਲ ਵਾਲੇ ਗਿਰਝਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ (ਗਿੱਝਾਂ) ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚ ਨਾਟਕੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਹਰਿਆਣਾ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਬਾਂਬੇ ਨੈਚੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਹਿਲ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਗਿਰਝਾਂ ਦੀਆਂ 3 ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰੇਕ ਦੇ 25 ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਆਬਾਦੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 200 ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਹਰੇਕ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਨੂੰ 15 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੰਕਜ ਗੋਇਲ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਖ ਜੰਗਲਾਤ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ, ਹਰਿਆਣਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਲੈ ਕੇ ਗਿੱਧਾਂ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਾਈਕਲੋਫੇਨੇਕ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲੀ ਵਿਚ ਗਿੱਧਾਂ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਟ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਕੇਂਦਰੀ ਚਿੜੀਆਘਰ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਚਿੜੀਆਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵੁਲਚਰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਬਰੀਡਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਚਿੜੀਆਘਰ ਅਥਾਰਟੀ ਤੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪਿੱਪਲੀ, ਰੋਹਤਕ ਅਤੇ ਭਿਵਾਨੀ ਚਿੜੀਆਘਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਵਣ ਵਿਭਾਗ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਖ ਜੰਗਲਾਤ (ਐਚਓਐਫਐਫ), ਜਗਦੀਸ਼ ਚੰਦਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਹੋਰ ਗਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਲਈ ਗਿੱਧਾਂ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਟਾਕ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਭੇਂਟ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
