ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ICMR) ਨੇ 1 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 31 ਦਸੰਬਰ, 2022 ਦਰਮਿਆਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 21 ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਤੋਂ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੁੰਬਈ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕਾਰਬਾਪੇਨੇਮ ਨਾਂ ਦੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਮੋਨੀਆ ਅਤੇ ਸੇਪਸਿਸ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਬੇਅਸਰ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਿਮਾਰ ਮਰੀਜ਼ ਹੁਣ ਇਸ ਦਵਾਈ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ICMR ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੇਅਸਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਐਂਟੀਮਾਈਕਰੋਬਾਇਲ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ, ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ ਜਾਂ ਐਂਟੀਫੰਗਲਜ਼ ਹੋਣ, ਇਹਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀਆਂ ਹਨ।
ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ICMR) ਨੇ 1 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 31 ਦਸੰਬਰ, 2022 ਦਰਮਿਆਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 21 ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਤੋਂ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੀਓਨ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਬੀਐਮਸੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਐਲਟੀਐਮਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਮਾਹਿਮ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂਜਾ ਹਸਪਤਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲਾਗਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈਸੀਯੂ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 1 ਲੱਖ ਕਲਚਰ ਆਈਸੋਲੇਟਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ 1,747 ਜਰਾਸੀਮ ਪਾਏ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਈ.ਕੋਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਕਲੇਬਸੀਏਲਾ ਨਿਮੋਨੀਆ ਸੀ।
ਆਈਸੀਐਮਆਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2017 ਵਿਚ, ਡਰੱਗ-ਰੋਧਕ ਈ-ਕੋਲੀ ਦੀ ਲਾਗ ਵਾਲੇ 10 ਵਿਚੋਂ 8 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਬਾਪੇਨੇਮ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 2022 ਵਿਚ, ਸਿਰਫ਼ 6 ਮਰੀਜ਼ ਠੀਕ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਲੇਬਸੀਏਲਾ ਨਿਮੋਨੀਆ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਡਰੱਗ-ਰੋਧਕ ਅਵਤਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਗਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਮਾੜਾ ਹੈ।
10 ਵਿਚੋਂ 6 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਵਾਈ ਮਦਦਗਾਰ ਲੱਗੀ, ਪਰ 2022 ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ 4 ਮਰੀਜ਼ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲੈ ਸਕੇ। ਆਈਸੀਐਮਆਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾਕਟਰ ਕਾਮਿਨੀ ਵਾਲੀਆ, ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਭਾਵੇਂ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਵਿਕਸਤ ਈ.ਕੋਲੀ ਲਈ ਨਵੇਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਹੁਣ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਕੁਝ ਡਰੱਗ-ਰੋਧਕ ਭਾਰਤੀ ਈ.ਕੋਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਡਾ. ਵਾਲੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਰੋਗਾਣੂਨਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 2022 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਕੁਝ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 5 ਤੋਂ 6 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਵੱਡੇ ਸੁਪਰਬੱਗਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਪੈਟਰਨ 'ਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ ਪਰ ਮੰਦਭਾਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ।
ਦੂਜਾ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੁਪਰਬੱਗਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੀ ਇੱਕ ਅਣੂ ਵਿਧੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਡਾ: ਵਾਲੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਅਸੀਂ ਪਾਇਆ ਕਿ ਐਨਡੀਐਮ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਾਲੋ-ਬੀਟਾ-ਲੈਕਟੇਮੇਸ) ਅਕਸਰ ਮਲਟੀ-ਡਰੱਗ ਰੋਧਕ ਸੂਡੋਮੋਨਸ ਦੇ ਆਈਸੋਲੇਟਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਲੋੜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੌਡ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਨੁਸਖ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਵਾਲੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਦਸਤ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਮ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੋਰਫਲੌਕਸ ਜਾਂ ਓਫਲੌਕਸ ਵੀ ਅਸਰਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਵਾਈ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਕਾਰਬਾਪੇਨੇਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਗੁਆ ਦੇਵੇਗੀ।'
ਪੱਛਮ ਵਿਚ 10% ਅਤੇ 20% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 60% ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਦਵਾਈ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਪਰਚੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੋਗਾਣੂਨਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਬਿਹਤਰ ਸੰਕਰਮਣ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਚ ਵਿਧੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਖਾਸ ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਕਿਉਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਡਾ: ਵਾਲੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੈਰੋ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ICMR ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ, ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਜਾਂ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸੰਕਰਮਣ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਆਪਕ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
