ਜਲ ਅਤੇ ਹਵਾ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸਿਰਫ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਆਦੇਸ਼ 
Published : Feb 18, 2024, 12:23 pm IST
Updated : Feb 18, 2024, 12:23 pm IST
SHARE ARTICLE
High Court of Punjab and Haryana
High Court of Punjab and Haryana

ਪੁਲਿਸ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ 

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ - ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਏਅਰ ਐਕਟ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਾਂ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਜਲ (ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ) ਐਕਟ, 1974 ਜਾਂ ਹਵਾ (ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ) ਐਕਟ, 1981 ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਜਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।" 

ਇਹ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 188, ਜਲ (ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ) ਐਕਟ, 1974 ਦੀ ਧਾਰਾ 33ਏ ਅਤੇ ਹਵਾ (ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ) ਦੀ ਧਾਰਾ 33ਏ ਦੇ ਤਹਿਤ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਵਿਚ ਦਰਜ ਐਫਆਈਆਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਹਨ ) ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। 

ਕੇਸ ਵਿਚ ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਮੈਸਰਜ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਫੋਰਜਿੰਗਜ਼ ਐਂਡ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਫਰਮ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਨਿਟ 2005 ਵਿਚ "ਜ਼ਰੂਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਗਰਮ ਭੱਠੀਆਂ ਵਿਚ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਅਤੇ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਕੇ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਪਾਰਟਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ।"  

ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (ਐੱਚ.ਐੱਸ.ਪੀ.ਸੀ.ਬੀ.) ਨੇ 2014 'ਚ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਰੋਕਤ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਅਪੀਲੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਕਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

2015 ਵਿਚ ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਣ ਦੌਰਾਨ, ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਦੀ ਇਕਾਈ ਵਾਟਰ ਐਕਟ, 1974 ਦੀ ਧਾਰਾ 33-ਏ ਅਤੇ ਏਅਰ ਐਕਟ, 1981 ਦੇ 33-ਏ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, HSPCB ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀਲ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਕੇ.ਐਲ. ਨਾਗਪਾਲ ਨਾਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 'ਤੇ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਕਤ ਯੂਨਿਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀਲ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 

ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ, ਅਦਾਲਤ ਵਾਟਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 49 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਰਡ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ ਅਤੇ ਏਅਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 43 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਮਾਨ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। 

ਪੇਸ਼ਗੀ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਏਅਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 43 ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 49 ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੀਆਰਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 4 ਅਤੇ 195 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਈਪੀਸੀ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

SHARE ARTICLE

ਏਜੰਸੀ

Advertisement

Ludhiana News Update: ਕੈਨੇਡਾ ਜਾ ਕੇ ਮੁੱਕਰੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੰਜਾਬਣ, ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਅੜ੍ਹਿੱਕੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ

17 May 2024 4:33 PM

Today Top News Live - ਵੇਖੋ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਖ਼ਬਰਾ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਕੁੱਝ ਹੈ ਖ਼ਾਸ Bulletin LIVE

17 May 2024 1:48 PM

ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਫ਼ਰ ਨੂੰ ਠੋਕਰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ MLA ਨੇ ਖੜਕਾਏ ਵਿਰੋਧੀ, '400 ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ, ਭਾਜਪਾ ਦੀ

17 May 2024 11:53 AM

Amit Shah ਜਾਂ Rajnath Singh ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੇ PM? Yogi ਤੇ Modi ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਚ ਬਹੁਤ ਦੂਰੀਆਂ ਨੇ Debate Live

17 May 2024 10:54 AM

Speed News

17 May 2024 10:33 AM
Advertisement