ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਪਲੈਟੀਨਮ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ’ਤੇ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸਵਾਗਤ 

ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਬਜਟ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿਤੀ। ਕਈਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਜਟ NRIs ਲਈ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਰਿਆਇਤਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ’ਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਖਪਤ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਐਮ.ਈ. ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹਨ ਜੋ NRI ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਵਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਜਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ’ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। 

ਮਸਕਟ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਮਾਹਰ ਆਰ ਮਧੂਸੂਦਨਨ ਨੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਓਮਾਨ ਨੂੰ ਦਿਤੀ ਅਪਣੀ ਟਿਪਣੀ ’ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਕਮ ਇਕ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ (1.25 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਉਮੀਦਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ’ਚ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਵਾਈ ਕਿਰਾਏ ਨੂੰ ਤਰਕਸੰਗਤ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ NRIs ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। 

ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਧੂਸੂਦਨਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਜਟ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪੱਖੀ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ’ਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣ, ਯੁਵਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਈ ਨਵੇਂ ਉਪਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਪਲੈਟੀਨਮ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ’ਤੇ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ’ਚ ਕਟੌਤੀ ਇਕ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਕਦਮ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਐਨ.ਆਰ.ਆਈਜ਼ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸਾ ਤੇਲ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਦਰਾਮਦ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।’’

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਐਂਜਲ ਟੈਕਸ’ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਜਿੱਤ ਦਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਟੈਕਸ ਵਿਚ 5 ਫੀ ਸਦੀ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜਟ ਨੇ ਤਨਖਾਹਦਾਰ ਵਰਗ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ’ਤੇ ਵਧੀ ਛੋਟ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਰਾਹਤ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ ’ਚ ਦਰਾਂ ’ਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਪੁਰਾਣੀ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਸ਼ਾਸਨਾਂ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਛੋਟ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ’ਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਨੇ ਬਜਟ ’ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿਤੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟੈਕਸ (ਐਸ.ਟੀ.ਟੀ.) ’ਚ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਪੂੰਜੀਗਤ ਲਾਭ ਟੈਕਸਾਂ ’ਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਾਰਨ। ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ’ਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ’ਚ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੀ.ਐਮ.ਬੀ.ਐਫ. ਗਲੋਬਲ ਦੁਬਈ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਸੁਨੀਲ ਮੰਜਾਰੇਕਰ ਨੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ, ਖਪਤ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਐਮ.ਈ. ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਟੀਚੇ ਵਾਲੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਬਜਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਲਈ 2.66 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਸੋਹਰ ਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਪੀ ਸਮੀਰ ਨੇ ਬਜਟ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਨੌਜੁਆਨਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਪਾਅ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਨਵੇਂ ਬਜਟ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਡਿਊਟੀ 15 ਫੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 6 ਫੀ ਸਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਐਨ.ਆਰ.ਆਈ. ਪਰਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਖ਼ਬਰ ਦਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਚਾਰਜਰ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ’ਤੇ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ।