ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਦਿਤੇ ਦੋ ਲੱਖ ਡਾਲਰ 

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਇਹ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਪਣੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਆਦਿਤਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਉਰਮੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ‘ਪਾਲਕ-ਪਨੀਰ ਦੀ ਗੰਧ’ ਬਾਰੇ ਰੋਕਣਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾ ਪਵੇਗਾ। ਦੋਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਬੋਲਡਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਅੰਤ ਵਿਚ 200,000 ਡਾਲਰ ਵਿਚ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦਾਖ਼ਲੇ ਜਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਤੰਬਰ 2023 ਵਿਚ ਭੋਪਾਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਜੋ ਕਿ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਬੋਲਡਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਵਿਚ ਅਪਣਾ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਪਾਲਕ-ਪਨੀਰ ਗਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਮਹਿਲਾ ਸਟਾਫ਼ ਮੈਂਬਰ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ‘ਤੇਜ਼ ਗੰਧ’ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਆਦਿੱਤਿਆ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ, ‘ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਭੋਜਨ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ।’ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬਹਿਸਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਇਹ ਭੋਜਨ ਨਸਲਵਾਦ ਹੈ।’’

ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਉਰਮੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਰਮੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਸਹਾਇਕ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਰਸੋਈ ਨੀਤੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਾਂਝੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਅਪਣਾ ਭੋਜਨ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਸਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਅਤੇ 29 ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਵੱਈ ਉਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਡੇਬੋਰਾ ਮੈਂਡੇਜ਼-ਵਿਲਸਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ‘‘ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਪਰ ਸਮਝੌਤਾ ਹੀ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿਚ ਸੀ।’’

ਆਖ਼ਰ ਮਾਮਲਾ ਸਤੰਬਰ 2025 ਵਿਚ ਸੁਲਝ ਗਿਆ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 200,000 ਡਾਲਰ (ਲਗਭਗ 1.8 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਕ ਸ਼ਰਤ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ: ‘ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਗੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਉਥੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।’ ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਆਦਿਤਿਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ‘‘ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਦਾ ਹੈ- ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ‘ਭੋਜਨ ਨਸਲਵਾਦ’ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਭਾਰਤੀ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਉਹ ਲੜਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਅਸਲ ਜਿੱਤ ਹੈ।’’ (ਏਜੰਸੀ)