ਛਿੰਦਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਾਂਢੁਰਨਾ ਵਿਚ ਜਾਮ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਪਿੰਡਾਂ ਪਾਂਢੁਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਂਵਰਗਾਂਵ ਵਿਚ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡੇ ਗਏ ਗੋਟਮਾਰ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ
ਛਿੰਦਵਾੜਾ, ਛਿੰਦਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਾਂਢੁਰਨਾ ਵਿਚ ਜਾਮ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਪਿੰਡਾਂ ਪਾਂਢੁਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਂਵਰਗਾਂਵ ਵਿਚ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡੇ ਗਏ ਗੋਟਮਾਰ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 450 ਲੋਕ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 15 ਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਰੀਬ 300 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਇਹ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਖੇਲ ਖੇਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੋਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ।
Stone Pelting Fair
ਛਿੰਦਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਲੈਕਟਰ ਵੇਦਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੁਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ, ‘‘ਇਸ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਅੱਜ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 450 ਲੋਕ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 15 ਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।’’ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਪਛਾਣ 28 ਸਾਲਾ ਸ਼ੰਕਰ ਭਲਾਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਦੌਰਾਨ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੱਤ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਇਸ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਵਿਚ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੋਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਸਮੱਝੌਤਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਣ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਲਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦੂਰ - ਦੂਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਖੇਲ ਸਵੇਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਮੇਲੇ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿੰਵਦੰਤੀਯਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ।
Stone Pelting Fair
ਕਿੰਵਦੰਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਂਢੁਰਨਾ ਦੇ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਸਾਵਰਗਾਂਵ ਦੀ ਮੁਟਿਆਰ ਦੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਸਾਂਵਰਗਾਂਵ ਪਹੁੰਚਕੇ ਮੁਟਿਆਰ ਨੂੰ ਭਜਾਕੇ ਪਾਂਢੁਰਨਾ ਲਿਆਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਜਾਮ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿਚ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਸਾਂਵਰਗਾਂਵ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਬਰ ਲੱਗ ਗਈ। ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਬਰਸਾਏ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਮੇਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
