ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਬਜਟ
Delhi Budget: 23 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆਈ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਬਜਟ 1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2023 ਵਿਚ ਬਜਟ 78 ਹਜ਼ਾਰ 800 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। 24-25 ਦਾ ਬਜਟ ਘਟਾ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 76 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਸਥਿਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਬਜਟ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੈ।
ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ 10 ਸੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ’ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 210 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ 21 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਿਤੇ ਜਾਣਗੇ। 5100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਹਿਲਾ ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਹਨ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ 2500 ਰੁਪਏ ਦਿਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਐਨਸੀਆਰ ਨਾਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲੇਗਾ।
ਬਜਟ 1 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਧੂ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਜਨ ਅਰੋਗਿਆ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧੂ ਬੀਮਾ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤਕ ਦਾ ਇਲਾਜ ਮੁਫ਼ਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਯੋਜਨਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿਤਾ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ।
ਅਸੀਂ ਇਸਦੇ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬੀਮਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਸਗੋਂ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਹੋਰ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਿਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬੀਮਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ 2144 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਜਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਮਾਨ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬੀਮਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਸਗੋਂ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਹੋਰ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਿਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬੀਮਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ 2144 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਜਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਬਜਟ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ 31.5 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਬਜਟ ਸਾਲ ਦਰ ਸਾਲ ਵਧਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘਟਦਾ ਗਿਆ, ਜੀਡੀਪੀ ਦਰ ਘੱਟ ਰਹੀ, ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੌਲੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧੀ। ਸ਼ਰਾਬ ਘੁਟਾਲੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਮਾਫੀਆ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲੀਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਆਫ਼ਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਜਟ ਵਿੱਚ, ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚ ਲਈ 28,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਰਕਮ 15,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ, ਵਗਦਾ ਸੀਵਰੇਜ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾ ਕਿਸੇ ਚੁਣੌਤੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਤਾਂ ਰਸਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀਵਾ ਹਵਾ ਦੀ ਪਨਾਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਲਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ, 2023 ਦਾ ਬਜਟ 78 ਹਜ਼ਾਰ 800 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। 24-25 ਦਾ ਬਜਟ ਘਟਾ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 76 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਸਥਿਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਬਜਟ ਇੱਕ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੈ।
ਸਾਡਾ ਬਜਟ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਸਮਾਨਤਾ, ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਦੇ ਅੰਤਯੋਦਯ, ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਰਵੋਦਿਆ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਜੀ ਦੇ ਸਬਕਾ ਸਾਥ, ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ, ਸਬਕਾ ਪ੍ਰਯਾਸ ਅਤੇ ਸਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਹਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਛੜ ਗਈ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ, ਖਸਤਾ ਹਾਲਤ ਯਮੁਨਾ, ਸੀਵਰੇਜ, ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ। ਪਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਦੀਮਕ ਵਾਂਗ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਅੱਜ ਦਾ ਬਜਟ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਦਨ ਰਾਹੀਂ ਬਜਟ ਨੂੰ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫਤਵਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਜਟ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਬਜਟ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ ਜੋ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਹੈ।
