ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ : ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੇਚੂਕਾ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਤਪ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਬੋਧੀ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (ਐਸਜੀਪੀਸੀ) ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਜਦੋਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਖ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਬਣੇ ਬੋਧੀ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਹਾਲ, ਟੂਰਿਸਟ ਲਾਜ, ਮੇਚੂਖਾ ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਾਰਸੀ ਕੇ. ਡੇਰਬੂ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਰਿੰਚੇਨ ਲਹਾਮੋ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ੀ-ਯੋਮੀ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਲੀਈ ਬਾਗੜਾ, ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਸ਼ੀ-ਯੋਮੀ ਇਰਾਕ ਬਾਗੜਾ ਅਤੇ ਮੇਂਬਾ ਸਮੁਦਾਇ, ਨੇਹ ਨੰਗ ਕਲਚਰਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸੋਸਾਇਟੀ (ਐਨ.ਸੀ.ਡੀ.ਐਸ.) ਦੇ ਬੋਧੀ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੇਚੂਖਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੋਮਪਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਪੱਖ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਗਿਆ।

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਚਿਡੇਨ ਗੋਇਬਾ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ’ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਕਰਾਰ ਦਿਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (1469-1539) ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਏ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਮੇਚੂਖਾ ਘਾਟੀ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਮੇਮਬਾ ਬੋਧੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ ਨੇਹ ਨੰਗ ਕਲਚਰਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚਿਡੇਨ ਗੋਇਬਾ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੇਂਬਾ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੇਹ ਪੇਮਾ ਸ਼ੈਲਫੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਪਦਮਸੰਭਵ ਦੁਆਰਾ 8ਵੀਂ ਸਦੀ (1274 ਈ.) ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਫਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਵਿਵਾਦਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਗੇਬੂ ਓਂਗੇ ਵੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਤੋਂ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਿਤੀਆਂ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਕੌਮੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀਆਂ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਨੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 25 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਾਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਉਦਾਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮੇਚੂਕਾ ਫੇਰੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।