17ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 240 ਬਿਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ 222 ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਮੌਜੂਦਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿਚ ਕੁਲ 222 ਬਿਲ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 45 ਨੂੰ ਸਦਨ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਰਿਫਾਰਮਸ (ਏ.ਡੀ.ਆਰ.) ਦੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ’ਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ’ਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਿਲਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਨਿਮਿੱਤਣ (ਵੋਟ ਆਨ ਅਕਾਊਂਟ) ਬਿਲ, ਨਿਮਿੱਤਣ ਬਿਲ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨਿਮਿੱਤਣ (ਦੂਜਾ) ਬਿਲ, ਕੇਂਦਰੀ ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਟੈਕਸ (ਸੋਧ) ਬਿਲ, 2023 ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਾਨੂੰਨ (ਸੋਧ) ਬਿਲ, 2021 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਏ.ਡੀ.ਆਰ. ਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰੀਪੋਰਟ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ 17ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ’ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰੀਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 17ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 240 ਬਿਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ 222 ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 11 ਬਿਲ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਗਏ ਅਤੇ 6 ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 45 ਬਿਲ ਉਸੇ ਦਿਨ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਏ.ਡੀ.ਆਰ. ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਔਸਤਨ ਇਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨੇ 165 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਅਤੇ 273 ਬੈਠਕਾਂ ਵਿਚੋਂ 189 ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ’ਚ 11 ਰਾਜ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਨੇ 273 ’ਚੋਂ 216 ਬੈਠਕਾਂ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ’ਚ ਔਸਤ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸੱਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ 127 ਬੈਠਕਾਂ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੇ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 48 ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੇ ਔਸਤਨ 315 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਹਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਔਸਤਨ 25 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ। ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ (ਐਨ.ਸੀ.ਪੀ.) ਦੇ ਪੰਜ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਔਸਤਨ 410 ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸੱਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਪਨਾ ਦਲ (ਸੋਨੇਲਾਲ) ਦੇ ਦੋ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਔਸਤਨ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ। ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ (ਟੀ.ਡੀ.ਪੀ.) ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ 273 ਵਿਚੋਂ 229 ਬੈਠਕਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਔਸਤਨ 57 ਬੈਠਕਾਂ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਰੀਪੋਰਟ ’ਚ 10 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ’ਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ। ਪਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਾਲੂਰਘਾਟ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੁਕਾਂਤਾ ਮਜੂਮਦਾਰ 596 ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸੂਚੀ ’ਚ ਸੱਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹਨ।
