ਜਹਾਜ਼ ਅਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਟਾਈਟੈਨਿਕ ਸਾਡੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ 20 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਅਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਗ੍ਰੇਟ ਲੇਕਸ ਯਾਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉਤੇ ਸਥਿਤ ਪੰਜ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਤਕਨੀਕੀ ਚਮਤਕਾਰ ਦਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਜਹਾਜ਼ ਅਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਹੁਣ 132 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਮਲਬਾ ਲਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਗ੍ਰੇਟ ਲੇਕਸ ਉਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਰੇ-ਸਟੀਲ ਕਾਰਗੋ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਇਹ ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪੀਟਰ ਮਿੰਚ ਸੀ,
ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ’ਤੇ ਇੰਨਾ ਮਾਣ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਗੱਸਤ 1892 ਵਿਚ ਅਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ’ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ। 30 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਝੀਲ ਵਿਚ ਵ੍ਹਾਈਟਫ਼ਿਸ਼ ਬੇਅ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਹ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਿਆ। ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਟੱਕਰ ਮਾਰੀ ਕਿ ਉਹ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਮਿੰਚ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਸਮੇਤ 27 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਹੈਰੀ ਡਬਲਿਊ. ਸਟੀਵਰਟ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਰੀਬ 1.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੈਰ ਕੇ ਕੰਢੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਮਲਬਾ 132 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਝੀਲ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਪਿਛਲੀ ਜੁਲਾਈ ਵਿਚ ਗ੍ਰੇਟ ਲੇਕਸ ਸ਼ਿਪਵਰੇਕ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਵਿਚ ਆਯੋਜਤ ਸਾਲਾਨਾ ਘੋਸਟ ਸ਼ਿਪਸ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਰੂਸ ਲਿਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ‘ਇਹ ਖੋਜ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਹਾਜ਼ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਇਕ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨਤ ਸੀ। ਮਿੰਚ ਪਰਵਾਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਇਹ ਝੀਲ ਦੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।’
ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੰਚਾਲਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡੈਰਿਲ ਅਰਟੇਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਡੈਨ ਅਰਟੇਲ ਨੂੰ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸਾਲ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਨੇ ਅਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਸਾਈਡ-ਸਕੈਨਿੰਗ ਸੋਨਾਰ ਸਿਸਟਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ 60 ਮੀਲ ਉਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿਚ 600 ਫ਼ੁੱਟ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿਚ ਇਕ ਲਾਈਨ ਦੇਖੀ। ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆਏ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਸਬਮਰਸੀਬਲ ਡਰੋਨ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤਸਵੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਡੈਰਿਲ ਅਰਟੇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਠੰਢੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਕਾਰਨ ਮਲਬਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿਤਾ। ਝੀਲਾਂ ਨੇ 1700 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਹੈ।
ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਰਾਜ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਡ ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਝੀਲਾਂ ’ਤੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦਾ ਮੌਸਮ ਨਵੰਬਰ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
