ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚ 'ਹਿੰਦੂਤਵ' ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਨਵਾਂ ਤਜਰਬਾ
Published : Nov 28, 2019, 9:19 am IST
Updated : Nov 28, 2019, 4:42 pm IST
SHARE ARTICLE
'Hindutva' in Maharashtra
'Hindutva' in Maharashtra

ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀ 71% ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਾਜ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਹ ਰਾਜ 41% ਲੋਕਾਂ ਉਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਖ਼ਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਮਿਲ ਹੀ ਗਈ ਅਤੇ 80 ਘੰਟੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਦਵਿੰਦਰ ਫੜਨਵੀਸ, ਜਾਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਇਕ ਮਿਹਣਾ ਮਾਰ ਹੀ ਗਏ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੂਤਵ ਨਾਲ ਗ਼ੱਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਇਹ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਜਿਤਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦਾ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਜਿੱਤੀ ਹੀ 'ਹਿੰਦੂ ਵੋਟ' ਆਸਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜਿਹੜੀ ਸਰਕਾਰ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖ ਹੋਣਗੀਆਂ।

Devendra Fadnavis-Uddhav ThackerayDevendra Fadnavis-Uddhav Thackeray

ਇਸ ਨਵੇਂ ਮਹਾਂਗਠਜੋੜ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਨਵੇਂ ਗਠਜੋੜ ਵਿਚ ਅਮੀਰ-ਗ਼ਰੀਬ ਦਰਮਿਆਨ ਫ਼ਾਸਲਾ ਘਟਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਦੀ ਆਮਦਨ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਵਿਚ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸੋ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਹਿੰਦੂਤਵ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ ਹਿੰਦੂਤਵ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਰਾਹ ਕਿਉਂ ਬਣ ਗਏ ਹਨ?

FarmerFarmer

ਕੀ 'ਹਿੰਦੂਤਵ' ਦੀ ਅਸਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਤਬਕਾ ਅਮੀਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼-ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਹਰੇ ਮਾਰਦਿਆਂ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਧਸਦੇ ਜਾਣ?  ਇਹ ਸਵਾਲ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਖਰਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਐਲਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੇ ਅਪਣੀ ਦੇਸ਼-ਭਗਤੀ ਦੇ ਰੌਂਅ ਵਿਚ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿਚ ਖਾਤੇ ਖੋਲ੍ਹ ਲਏ। ਇਕ ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਪੈਸੇ ਜੋੜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 89000 ਰੁਪਏ ਜੋੜੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਲੈਣੀ ਸੀ। ਇਹ ਪੈਸੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਣੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਹੇਠ ਰਖਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮੋਦੀ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਿਆਂ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹ ਲਿਆ।

ShivSena-Congress-NCPShivSena-Congress-NCP

ਦੂਜੇ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਵੀ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੇ 15 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਭੇਜਣੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾ ਆਵੇ। ਕਿਸੇ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 89000 ਰੁਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਦੀ ਜੀ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਮੰਨ ਕੇ ਤੇ ਬੈਂਕ 'ਚੋਂ ਕਢਵਾ ਕੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਜੀ ਤੋਂ ਨਿਆਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।

Narender ModiNarender Modi

ਇਹ ਤਾਂ 89000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਜਿਸ ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ ਜਾਗੇਗਾ ਅਤੇ ਪੁੱਛੇਗਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਕਿਥੇ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੂੰਜੀ ਕਿਥੇ ਗਈ, ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਮੇਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਿਥੇ ਗਈ, ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਿਉਂ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੀ ਜਾਂਚ ਉਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿਥੇ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਕਿਥੇ ਗਈ, ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਲੀਗੜ੍ਹ, ਨਹਿਰੂ 'ਵਰਸਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕਿਥੇ ਗਈਆਂ, ਮੇਰਾ ਨਿਰਪੱਖ ਮੀਡੀਆ ਕਿਥੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਇਹ ਸਮਝਾ ਸਕਣਗੇ ਕਿ 'ਰਾਮ ਰਾਜ' ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਪੈ ਗਈ ਸੀ?

,8 r5seMaharashtra : Uddhav Thackeray meeting Congress leadersMaharashtra leaders

'ਰਾਮ ਰਾਜ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਅੱਜ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਜਿਥੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਕੇ ਚੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਲੋਂ ਸੱਤਾ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਚੁਰਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਰਾਮ-ਰਾਜ ਵਿਚ ਤਾਂ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਹੀ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਇਹ ਹੈ ਹਿੰਦੂਤਵ? ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀ 71% ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਾਜ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਹ ਰਾਜ 41% ਲੋਕਾਂ ਉਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

shiv senashiv sena

ਸ਼ਾਇਦ ਹੁਣ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਵਾਂਗ ਇਸ 'ਹਿੰਦੂਤਵੀ' ਸਿਆਸਤ ਉਤੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਜੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚ ਇਹ ਤਜਰਬਾ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਬਦਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।  -ਨਿਮਰਤ ਕੌਰ

SHARE ARTICLE

ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਸਮਾਚਾਰ ਸੇਵਾ

Advertisement

PM ਮੋਦੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਫੇਰੀ 'ਤੇ ਬਝੀਆਂ ਆਸਾਂ, ਸਪੀਕਰ ਸੰਧਵਾਂ ਨੇ PM ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ

01 Feb 2026 3:19 PM

ਰੋਹਿਤ ਸ਼ੇੱਟੀ ਦੇ ਘਰ ਬਾਹਰ ਚੱਲੀਆਂ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਗੋਲੀਆਂ, ਫੈਲੀ ਦਹਿਸ਼ਤ, ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਟੀਮ

01 Feb 2026 3:16 PM

'ਜ਼ਮੀਰ ਜਾਗਣ ਮਗਰੋਂ ਨਾ ਮੈਂ ਸਹੁਰਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੇਕਿਆਂ ਤੋਂ', ਕਿੰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾ ਸੁੱਖੀ ਬਰਾੜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ?

31 Jan 2026 3:27 PM

CIA ਸਟਾਫ਼ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਬਣੇ ਬੰਧੀ, ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸੂਚਨਾ 2 ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹਨ 'ਤੇ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਾਰਵਾਈ

30 Jan 2026 3:01 PM

"ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਕੇ ਰੌਸ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਆਹ ਸਜ਼ਾ !

29 Jan 2026 3:10 PM
Advertisement