ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਆਮਦਨੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਇਕ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਾ ਦਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ 'ਚ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕੋਰਸ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਚੰਗੀ - ਖਾਸੀ ਕਮਾਈ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਇਕ ਸ਼ਖਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ 2 ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਹ ਸਾਲਾਨਾ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਵਿਜੇ ਭਾਰਥ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੇਤੀ - ਬਾੜੀ 'ਚ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਖੇਤੀ - ਬਾੜੀ 'ਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। 2002 'ਚ ਝਾਰਖੰਡ 'ਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਐਗਰੀਕਲੀਨਿਕ, ਐਗਰੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਿਸਟਮ ਸ਼ੁਰੂ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ ਖੇਤੀ - ਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੋਰਸ ਕਰਾਉਦੀ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2 ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕੋਰਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਉਹ ਖੇਤੀ ਦੇ ਬਾਰੇ 'ਚ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
2 ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਜੇ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੀਏ ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੋਬਾਇਲ ਬਸ ਸਰਵਿਸ (MASS) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਇਕ ਚਲਦਾ - ਫਿਰਦਾ ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਸਕੂਲ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ 'ਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਬੱਸ ਖਰੀਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਬੱਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਮੋਡੀਫਾਈ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰ, ਸਕਰੀਨ, ਲੈਪਟਾਪ, ਇਲੈਕਟਰੋਨਿਕ ਬੋਰਡ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਫਸਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀਡੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਵਿਜੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਮਜਬੂਰੀ 'ਚ ਖੇਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਨੂੰ ਗਲੈਮਰਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਏ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਇਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪਿੰਡ 'ਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਚ ਖੇਤੀ ਦੇ ਬਾਰੇ 'ਚ ਰੁਝੇਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਕੰਮ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ ਦਿਨ 'ਚ ਇਕ ਪਿੰਡ 'ਚ 100 ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨ ਕਰਦੇ ਹੈ।
ਵਿਜੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜਿਸ ਪਿੰਡ 'ਚ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ ਪਿੰਡ 'ਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 3 ਦਿਨ ਰੂਕਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਧਾਂਤਕ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੰਦੇ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ 1.80 ਲੱਖ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਂਡ ਕਰ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 14 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਬੱਸਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਗਿਯਾ, ਨਵਾਦਾ, ਰੋਹਤਾਸ, ਪਟਨਾ, ਭੋਜਪੁਰ ਆਦਿ ਸਥਾਨਾਂ 'ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਮਾਈ
ਵਿਜੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਚਾਰਜ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਤਮਾ, ਨਾਬਾਰਡ, ਕੁੱਝ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਾਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਡਿਪਾਰਮੈਂਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੰਸਲਟੈਂਸੀ ਚਾਰਜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 35 ਤੋਂ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
