ਗੰਡੋਆ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੈ ਉਪਜਾਊ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਗੰਡੇਏ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀ ਹੈ? ਉੱਤੋਂ ਥੱਲੇ ਜਾਣਾ, ਥੱਲੇ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਆਉਣਾ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਚੱਕਰ ਉਹ ...
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਗੰਡੋਆ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੈ ਉਪਜਾਊ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਗੰਡੇਏ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀ ਹੈ? ਉੱਤੋਂ ਥੱਲੇ ਜਾਣਾ, ਥੱਲੇ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਆਉਣਾ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਚੱਕਰ ਉਹ ਉੱਤੇ ਤੋਂ ਥੱਲੇ, ਥੱਲੇ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਗੰਡੋਆ ਥੱਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਰਾਸਤਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦੇ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਫਿਰ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਇਆ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਛਿਦਰ ਜਦੋਂ ਗੰਡੋਏ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛਿਦਰਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਥੱਲੇ ਜਮਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Red Worms
ਨਾਲ ਹੀ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਗੰਡੋਆ ਸਾਲ ਭਰ ਜਿੰਦਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿਚ 36 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਥੱਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਓਨੀ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਉੱਤੇ ਥੱਲੇ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੌ ਲਿਟਰ ਡੀਜ਼ਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 10 ਲਿਟਰ ਡੀਜ਼ਲ 4800 ਦਾ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਇੱਕ ਗੰਡੋਆ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਦਾ 4800 ਰੁਪਏ ਬਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕਰੋੜਾਂ ਗੰਡੋਏ ਹਨ। ਸੋਚੋ ਕਿੰਨਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਹੋ ਰਿਰਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ।
ਗੋਹੇ ਦੀ ਖ਼ਾਦ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਰਸਾਇਣਿਕ ਖ਼ਾਦਾਂ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਕੰਡੋਆ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਗੋਹੇ ਦੀ ਖ਼ਾਦ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਗੰਡੋਆ ਜਿਉਂਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੋਹਾ ਗੰਡੋਏ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ ਗੰਡੋਏ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਮਿਲੇ ਉਹ ਅਪਣੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਦੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਸੀਂ ਦੋ ਸਾਡੇ ਦੋ! ਗੰਡੋਆ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਇਸ ਨੂੰ! ਇੱਕ-ਇੱਕ ਗੰਡੋਆ 50-50 ਹਜਾਰ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਮਰਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦਾ ਗੰਡੋਆ ਤਾਂ 1 ਲੱਖ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਰੋੜਾਂ ਗੰਡੋਏ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਜੇਕਰ ਗੋਬਰ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
Red Worms Of the soil corps
ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਡੋਏ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਜ਼ਾਦਾ ਮਿੱਟੀ ਉੱਤੇ ਥੱਲੇ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਫਿਰ ਛਿਤਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਮੀਂਹ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਾਣੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫਾਲਤੂ ਪਾਣੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਓ ਕਿ ਗੋਹੇ ਦੀ ਖ਼ਾਦ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮ ਵੀ ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਗੋਹਾ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰੀਆ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਇਕ ਜੀਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Vermi Compost
ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੰਡੋਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਗੰਡੋਆ ਨੂੰ ਕਦੇ ਫੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹ ਯੂਰੀਆ ਪਾ ਦੇਣਾ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ ਕੀ ਗੰਡੋਆ ਤੜਫਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਟਨਾਂ ਦੇ ਟਨ ਯੂਰੀਆ ਖੇਤ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਗੰਡੋਏ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਅਸੀਂ ਯੂਰੀਆ ਪਾ ਪਾ ਕੇ। ਜਿਸ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਯੂਰੀਆ ਪਵੇਗਾ ਤਾਂ ਗੰਡੋਆ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ ਗੰਡੋਆ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਉੱਤੇ ਥੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਰੋਟੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Vermi Compost
ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਲਟਦੇ ਰਹੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਖ਼ਤਮ ਜੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਪਲਟਣਾ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਪਲਟਣਾ ਬੰਦ ਕਰੋ ਤਾਂ ਉਹ ਪੱਥਰ ਵਰਗੀ ਜੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਪਲਟਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਮਝਦੇ ਹੋ? ਉੱਤੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਥੱਲੇ, ਥੱਲੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਉੱਤੇ। ਉੱਤੇ ਦੀ ਥੱਲੇ, ਥੱਲੇ ਦੀ ਉੱਤੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸਿਰਫ਼ ਗੰਡੋਆ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੰਡੋਆ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ ਹੈ।
