ਚੇਤਾਵਨੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੇ ਹੋਰ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਕੋਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਕੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਬਹੁਤ ਜਲਦ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵੀ ਚੀਨ ਵਰਗਾ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੇ ਹੋਰ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਕੋਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਕੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਲ 135 ਤਾਪ ਬਿਜਲੀ ਘਰਾਂ ’ਚੋਂ 72 ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ’ਚ ਕੋਲਾ ਸਿਰਫ਼ 3 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ, ਬਿਜਲੀ ਸਿਰਫ਼ 3 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Power Issue
ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ 135 ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿਚ ਕੁਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਦਾ 66.35 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ 72 ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 33 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗੱਸਤ-ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ’ਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 10,660 ਕਰੋੜ ਯੂਨਿਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਹੋਈ ਸੀ।
Electricity
ਹੁਣ ਅਗੱਸਤ-ਸਤੰਬਰ 2021 ਵਿਚ ਇਹ ਵਧ ਕੇ 14,420 ਕਰੋੜ ਯੂਨਿਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿਚ 18 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 50 ’ਚੋਂ ਚਾਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ’ਚ ਸਿਰਫ 10 ਦਿਨ ਦਾ ਕੋਲਾ ਬਚਿਆ ਹੈ ਤੇ 13 ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ 10 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕੋਲਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੋਲੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਲਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਇਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੀਮਾਂ ਇਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
Coal
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕੋਲਾ ਸੰਕਟ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਗੱਸਤ ਵਿਚ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਅਗੱਸਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 13 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਕੋਲਾ ਭੰਡਾਰ ਬਚਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਸ ਥੁੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਤਾਪ ਬਿਜਲੀ ਘਰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਏ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅਗਸਤ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚ 13,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਸੀ।
