ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਿਆ ਕਿ ਕੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ ਸਨ? 

PM Narendra Modi:  ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - 25 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮ 4:52 ਵਜੇ ਲੈਂਡ ਹੋਇਆ। ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਜੀਤ ਡੋਭਾਲ, ਤਤਕਾਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਐੱਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਉਤਰੇ। ਆਖਰਕਾਰ, ਸ਼ਾਮ 5.04 ਵਜੇ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਹੱਥ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਨੇ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ - 'ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਤੁਸੀਂ ਆ ਹੀ ਗਏ। 

ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਗਾਰਡ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਪੈਦਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲੱਗੇ। ਕੁਝ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦਾ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਮੋਦੀ ਉਸੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ, ਅਜੀਤ ਡੋਭਾਲ ਅਤੇ ਐਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਬੈਠਿਆ ਸੀ। 

ਸ਼ਾਮ 5.10 ਵਜੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਨੇ ਉਡਾਣ ਭਰੀ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਚਿੱਤੀ ਵਿਚ ਸਨ ਕਿ ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੇ।

2015 ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਫਿਰ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰ ਸਕਣ। 

ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਉੱਥੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਧਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਰਾਨ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ, ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਵੀ ਮਦਦ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਲੜੀ ਵਿਚ ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ 2 ਦਿਨ ਦੀ ਰੂਸ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 25 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 900 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣੀ ਨਵੀਂ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਿਆ।
ਤੈਅ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮੁਤਾਬਕ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਦਿੱਲੀ ਆਉਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਠੀਕ 1.31 ਵਜੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਕਿ 'ਮੈਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।' ਇਹ ਖਬਰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਗਈ। ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚ ਸੀ। 11 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਅਚਾਨਕ।

ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 19 ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ 36 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨਾਲ 5ਵੀਂ ਵਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਟੀਸੀਏ ਰਾਘਵਨ ਉਸ ਦਿਨ ਛੁੱਟੀ ’ਤੇ ਸਨ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੇ ਘਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।

ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 42 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਰਾਏਵਿੰਡ ਵਿਚ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਅਤਿਵਾਦੀ ਹਾਫਿਜ਼ ਸਈਦ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੋਦੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ- 'ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਇੰਨਾ ਸਵਾਗਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।

ਪਰਮਾਣੂ ਹਮਲਾ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਕਮਾਂਡ ਅਥਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੁਖੀ NSA ਹੈ। ਪਰਮਾਣੂ ਹਮਲਾ ਕਦੋਂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ NSA ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦਿਨ ਦੋਵੇਂ ਮੁਖੀ ਕਰੀਬ 45 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਜੇਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕੋਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਕਮਾਂਡ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੀ? ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।

ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿਚ ਸਵਾਰ ਹੋਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਫੈਸਲਾ ਸੀ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 2019 ਵਿਚ ਇੰਡੀਆ ਟੀਵੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ SPG ਅਤੇ NSA ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਤ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵੀਜ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ, ਸਿੱਧੇ ਕਿਵੇਂ ਉਤਰੀਏ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ- ਚੱਲ ਯਾਰ, ਦੇਖੀ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮੋਦੀ ਕਰੀਬ 90 ਮਿੰਟ ਨਵਾਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਚਾਹ, ਦਾਲਾਂ, ਸਾਗ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਿਆ ਗਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਭਾਰਤ ਲਈ ਫਲਾਈਟ ਲੈ ਕੇ ਰਾਤ 8.30 ਵਜੇ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲਿਆ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਿਆ ਕਿ ਕੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ ਸਨ? ਭਾਰਤੀ ਪੱਖ ਤੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਟੀਵੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ- 'ਮੈਂ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਵਧਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ- ਮੀਆਂ ਸਾਹਿਬ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋ? ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ- ਮੈਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਕਮਾਲ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੁਸੀਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਇਸ 'ਤੇ ਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੀ ਭਤੀਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਲਾਹੌਰ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਾਬੁਲ ਵਿਚ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘ ਜਾ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਭਾਈ, ਮੈਂ ਅਚਾਨਕ ਯੋਜਨਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਵਾਂਗਾ?

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਚਲੋ 10 ਮਿੰਟ ਲਈ ਮਿਲਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸੁਸ਼ਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਦੁਚਿੱਤੀ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਏ ਕੀ ਹੈ? ਸੁਸ਼ਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂਗੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੋ। ਉਥੇ ਹੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ ਤਾਰਿਕ ਫਾਤਮੀ ਨੇ 2018 'ਚ ਇਕ ਮੀਡੀਆ ਇੰਟਰਵਿਊ 'ਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, 'ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ

ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦੌਰਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਪਰਤਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਕੱਪ ਕੌਫੀ ਲਈ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? 

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ- 'ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਘ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ।' ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਖਬਾਰ 'ਦ ਨੇਸ਼ਨ' ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਮਾਸਟਰਸਟ੍ਰੋਕ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ - 'ਤਿੰਨ ਜੰਗਾਂ ਲੜ ਚੁੱਕੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਵਾਂਗ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇਕ ਹੋਰ ਕਦਮ।'

ਤਤਕਾਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ- 'ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। 
ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। 2 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 3.30 ਵਜੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਏਅਰਬੇਸ 'ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਚਾਰੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ 7 ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਪਈ। ਜਾਂਚ 'ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਇਹ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਆਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਈਐਸਆਈ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਵੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ 2019 ਵਿਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਝੂਠ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਠਾਨਕੋਟ, ਉੜੀ ਅਤੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ, ਨਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਰੁਕਣਾ।

ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਸੱਚਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਗੜਬੜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਝੂਲੇ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਚਾਹ ਕਿਉਂ ਪੀਂਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਇੰਨੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।