ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ’ਚ ‘ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ’ ਪਕਵਾਨਾਂ ’ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧੀ
ਕਰਾਚੀ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਕੇਂਦਰ ਕਰਾਚੀ, ਖਾਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰੁਝਾਨ ’ਚ ‘ਸੋਇਆਬੀਨ ਆਲੂ ਬਿਰਯਾਨੀ’, ‘ਆਲੂ ਟਿੱਕੀ’, ‘ਵੜਾ ਪਾਵ’, ‘ਮਸਾਲਾ ਡੋਸਾ’ ਅਤੇ ‘ਢੋਕਲਾ’ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ’ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ’ਚ ਵਾਧਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਇੱਥੇ ਉਪਲਬਧ ਖਾਣੇ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ’ਚ ਹੈ, ਸੱਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ ਇਟਾਲੀਅਨ ਪਕਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਸਧਾਰਣ ਬਨ ਕਬਾਬ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ‘ਭੋਜਨ ਰਾਜਧਾਨੀ’ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਜੇਬ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ’ਚ ਰਖਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ’ਚ ‘ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ’ ਪਕਵਾਨਾਂ ’ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧੀ ਹੈ।
ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਐਮ.ਏ. ਜਿਨਾਹ ਰੋਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ‘ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਰਮਚੰਦ ਵੈਜੀਟੇਰੀਅਨ ਫੂਡਜ਼ ਇਨ’ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦੇ ਮਾਲਕ ਮਹੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਇਸ ਲਈ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ’ਚ ‘ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ’ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਰਾਇਣ ਕੰਪਲੈਕਸ ਇਲਾਕਾ, ਜਿੱਥੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ’ਚ ਨਾ ਸਿਰਫ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਬਲਕਿ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਵਾਮੀਨਾਰਾਇਣ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਇਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ’ਚ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਮਹਾਰਾਜ ਕਰਮਚੰਦ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਇਸ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੀਵੰਤ ਖੇਤਰ ’ਚ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ’ਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਸਾਡੀ ਸੋਇਆਬੀਨ ਆਲੂ ਬਿਰਯਾਨੀ, ਆਲੂ ਟਿੱਕੀ, ਪਨੀਰ ਕਢਾਈ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟੇਕਅਵੇ ਅਤੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।’’
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1960 ’ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ’ਚ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ ਹਨ ਪਰ ਮੁਸਲਿਮ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ’ਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਘਰੇਲੂ ਮਸਾਲੇ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਹੇਸ਼ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਪਣੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁੱਝ ਮੁਸਲਿਮ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਹਨ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਵਰਜਿਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕਾਫ਼ੀ ਗਾਹਕ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।’’ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹਿੰਦੂ, ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ‘ਪਾਵ ਭਾਜੀ’, ‘ਵੜਾ ਪਾਵ’, ‘ਮਸਾਲਾ ਡੋਸਾ’ ਅਤੇ ‘ਢੋਕਲਾ’ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਮਾਹਰ ਭੋਜਨ ਸਟਾਲ ਲਗਾਏ ਹਨ।
ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਛਾਉਣੀ ਖੇਤਰ ’ਚ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਕੈਟਰਿੰਗ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨ ਵੇਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ’ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਸੀਂ ਇਕ ਨਿਯਮਤ ਗਾਹਕ ਸਮੂਹ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।’’
ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਸਨ ਕਿ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਕਿੰਨਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਿਰਫ ਕਵਿਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਦੀ ਭਾਬੀ ਚੰਦਰਿਕਾ ਦੀਕਸ਼ਿਤ, ਭਰਾ ਜਿਤੇਂਦਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੋਮਿਤਾ ਵੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਸਟਾਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਚੌਥਾ ਸਟਾਲ ਜੋ ‘ਢੋਕਲਾ’, ‘ਆਮ ਪੰਨਾ’ ਅਤੇ ‘ਦਾਲ ਸਮੋਸਾ’ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਈਸਾਈ ਔਰਤ ਮੈਰੀ ਰਿਚਰਡਸ ਵਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੀ ‘ਕਵਿਤਾ ਦੀਦੀ’ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ, ਮੁਸਲਿਮ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਦੋਹਾਂ ਵਲੋਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਾਂ ’ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਣੇ ਆਰਡਰ ਲਈ ਲਾਈਨ ’ਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
