ਹਰੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਮਸਜਿਦਾਂ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਚੀਨ ਦੇ ਲਿਟਲ ਮੱਕਾ ਦੀ ਵੱਖ ਪਹਿਚਾਣ ਹਨ।
ਲਿੰਗਸ਼ਿਆ, (ਚੀਨ), ਹਰੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਮਸਜਿਦਾਂ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਚੀਨ ਦੇ ਲਿਟਲ ਮੱਕਾ ਦੀ ਵੱਖ ਪਹਿਚਾਣ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਲੜਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ , ਲਿੰਗਸ਼ਿਆ ਵਿਚ ਨਾਸਤਿਕ ਸੱਤਾਰੂਢ਼ ਕੰਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
Muslims in China's main Islamic region fear eradicationਪੱਛਮ ਵਲ ਚੀਨ ਦਾ ਇਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਚੀਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਇਲਾਕਾ ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਅਤੇ ਵੱਖਵਾਦ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਉਇਘੁਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮਗਰੰਥ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਦਾੜੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਛੋਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Muslims in China's main Islamic region fear eradicationਹੁਣ ਹੁਈ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਇਘੁਰ ਦੀ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਧਿੰਗਾਣਾ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਡਰ ਸਤਾਉਣ ਲਗਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਉੱਚ ਇਮਾਮ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਛੁਪਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਉੱਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ ਸਿਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਡਰਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਮਾਡਲ ਲਾਗੂ ਕਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਉੱਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
Muslims in China's main Islamic region fear eradicationਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਵੇਂ ਮੌਲਵੀ ਦੇ ਸਰਟਿਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਨਮਾਜ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾਉਡਸਪੀਕਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਨਾਲ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਪੂਰੇ 355 ਮਸਜਿਦਾਂ ਤੋਂ ਲਾਉਡਸਪੀਕਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਮਾਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Muslims in China's main Islamic region fear eradicationਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਕੰਮਿਉਨਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਹੈ।
ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ 1000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੜਕੇ ਮਸਜਿਦ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤ ਵਿਚ ਵੜਣ ਦੀ ਵੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਵਿਚ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਅਰਬੀ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਭਰੀ ਪਈਆਂ ਹਨ ਪਰ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਦੇ ਹੁਣ ਕੇਵਲ 20 ਬੱਚੇ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
