ਪਰ ਜੇ ਕਿਸਾਨ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੁਧਰੇਗਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ?
ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਮਾਲਵਾ ਵਿਚ ਇਕ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ 90% ਨਵੀਂ ਪਨੀਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੱਜਣ ਲਈ ਕਾਹਲੀ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੱਭ ਤੋਂ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦਾ ਧੰਦਾ ਹੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਈਲਟਸ ਦਾ ਹੈ।
Photo
ਪੈਰ-ਪੈਰ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਸੀਨ ਸੁਪਨੇ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚੰਗੇ ਵੱਧ-ਫੁਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਜ ਹਰ ਉਹ ਬੱਚਾ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ 'ਚ ਲੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਕੋਲ ਕੁੱਝ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸਾਨ ਪ੍ਰਵਾਰ ਅਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੇਚ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
Photo
ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਨਿਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਅਜੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਸਤੇ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ।
Photo
ਪਰ ਜੇ ਕਿਸਾਨ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੁਧਰੇਗਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ? ਜਿਹੜੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਚਲ ਕੇ ਨੌਜੁਆਨ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ? ਹਰ ਪਾਸੇ ਠੱਗੀ-ਠੋਰੀ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਦੇ ਆਈਲਟਸ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਪਾਸ ਕਰਵਾ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਕਰਵਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
Photo
ਕਦੇ ਠੱਗ ਇਮੀਗਰੇਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਲੁੱਟੇ ਜਾਣ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਇਹ ਉਚ ਸਿਖਿਆ ਵਲ ਘੱਟ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਟਰੱਕਾਂ, ਟੈਕਸੀਆਂ ਜਾਂ ਦਿਹਾੜੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਅਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਈ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੇਖਿਆਂ ਬੜੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਕਿਸਾਨ ਅਪਣੀ ਰੋਟੀ ਰੋਜ਼ੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਗਵਾ ਕੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਅਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਉਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਮਿਲੇਗਾ।
Photo
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨੌਜੁਆਨ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਜਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਉੱਚ ਸਿਖਿਆ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜੁਆਨ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ। ਅੱਜ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜੁਆਨਾਂ ਨੂੰ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਜੋ ਬਚੇ-ਖੁਚੇ ਨੌਜੁਆਨ ਹਨ, ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੱਜ ਕੇ, ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਉੱਕਾ ਹੀ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
Photo
ਜਿਹੜਾ ਸੂਬਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵਿਰੁਧ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਢਾਲ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸੂਰਬੀਰ ਜਵਾਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿਖਾਈ ਕਿ ਅੱਜ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਵੀ ਇਕ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਬਣਾ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜੁਆਨ ਗ਼ਾਇਬ ਹੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕਿਸੇ ਸਿਆਣੇ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। -ਨਿਮਰਤ ਕੌਰ
