ਉਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰ : ਰੀਪੋਰਟ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 12 ਜੂਨ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਧਾਰਮਕ ਤਬਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲੋਂ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨਵੀਂ ਰੀਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੀਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 37 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਅੰਦਰ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਖ਼ੌਫ਼ ਹੈ ਜੋ ਕੌਮੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਦੁਗਣਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਇਕ ਨਵੀਂ ਰੀਪੋਰਟ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਡਰ ਘੱਟ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਅਨੁਕੂਲ ਰਾਏ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚੋਂ 18% ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਸੱਭ ਤੋਂ ਡਰਾਵਣਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। '2018 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਹਾਲਤ' 'ਤੇ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਲੋਕਨਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਿਕਾਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰੀਪੋਰਟ ਵਿਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁੱਝ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਇਹ ਡਰ ਇਸ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 55% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਮਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿਚ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਸਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਲਗਭਗ 500 ਆਦਿਵਾਸੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਨਵੰਬਰ 2006 ਦੀ ਸੱਚਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰੀਪੋਰਟ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਅਗਵਾਈ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਰੀਪੋਰਟ ਨੇ ਸਮੁਦਾਇ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਚੁਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਵਲੋਂ ਚੰਗਾ ਵਤੀਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ, ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਕਮਜੋਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਰੀਪੋਰਟ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਧਾਰਮਕ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਈ ਵੰਡ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡਰ ਦਾ ਪੱਧਰ 46 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਰੀਪੋਰਟ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਡਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਕ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਸੱਚ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਉਚ ਵਰਗਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਡਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸਿੱਖ (37 ਫ਼ੀ ਸਦੀ) ਹਿੰਦੂ (14 ਫ਼ੀ ਸਦੀ) ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ (9 ਫ਼ੀ ਸਦੀ) ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਮੁਦਗਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿਵਾਦ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ 15- 20 ਸਾਲ ਤਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਗੁਪਤ ਪੁਲਿਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਥੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਡਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (0.2 ਫ਼ੀ ਸਦੀ) ਅਤੇ ਉਤਰਾਖੰਡ (1.4 ਫ਼ੀ ਸਦੀ) ਨਿਵਾਸੀ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਡਰਦੇ ਸਨ। (ਏਜੰਸੀ)
