ਸੀ.ਏ.ਆਈ. ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਪਾਹ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਰ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Punjab cotton Production: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ - ਸਾਲ 2023-24 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਪਾਹ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਹੇਠ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਕਬਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਫਸਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਪਾਹ ਹੇਠ ਰਕਬਾ 80,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਝਾੜ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਪਾਹ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦੋ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਕਪਾਹ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਸੀ.ਏ.ਆਈ.) ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ 31 ਮਾਰਚ, 2024 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਪਾਹ ਉਤਪਾਦਨ 59,500 ਟਨ (3.50 ਲੱਖ ਦਬਾਏ ਹੋਏ ਕਪਾਹ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ) ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਤੀ ਤੱਕ 46,740 ਟਨ (2.75 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ) ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਗੰਢ 170 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੀ.ਏ.ਆਈ. ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਪਾਹ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਰ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਪਾਹ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਕਪਾਹ ਦੀ ਆਮਦ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ 4.89 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 4.44 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ ਸੀ।
ਇਸ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਪਾਹ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦਾ ਰਕਬਾ ਲਗਭਗ 1.69 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਝਾੜ ਲਗਭਗ 491.89 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਲਗਭਗ 4.92 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬ ਨੇ 2.49 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ 'ਤੇ ਕਪਾਹ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਨਾਲੋਂ 80,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦਾ ਫਰਕ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜ ਦਾ ਕਪਾਹ ਉਤਪਾਦਨ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸਿਰਫ 314.06 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕਪਾਹ ਸੀ।
ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ 'ਚ ਕਪਾਹ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਸਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਝਾੜ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ 'ਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 31 ਮਾਰਚ ਤੱਕ 11 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 13.50 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਾਸ਼ਤ ਦਾ ਰਕਬਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 5.75 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਇਸ ਸਾਲ 6.83 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਝਾੜ 295.95 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 360.91 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਜਸਥਾਨ: ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 31 ਮਾਰਚ ਤੱਕ 29.25 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 29 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਾਸ਼ਤ ਦਾ ਰਕਬਾ 8.15 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 7.91 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਝਾੜ 578.63 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 589.52 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਝਾੜ ਵਿਚ ਵਾਧੇ ਨੇ ਕਾਸ਼ਤ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਪਾਹ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚ ਸਮੁੱਚੇ ਵਾਧੇ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
(For more Punjabi news apart from Punjab cotton Production: Punjab's cotton production increased despite a decrease in area: Report, stay tuned to Rozana Spokesman)
