ਗੰਗਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਕਟਗ੍ਰਸਤ ਨਦੀ, ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਫੰਡ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
Published : Sep 3, 2018, 5:11 pm IST
Updated : Sep 3, 2018, 5:11 pm IST
SHARE ARTICLE
Ganga River Pollurion
Ganga River Pollurion

ਗੰਗਾ ਨਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਪਿਛਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ...

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਗੰਗਾ ਨਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਪਿਛਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦਾਅਵੇ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਐਨਜੀਉ ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਫੰਡ (ਡਬਲਯੂਡਬਲਯੂਐਫ) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਗਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਕਟਗ੍ਰਸਤ ਨਦੀ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ 2071 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਫੰਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਗਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੋਕੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

Ganga River Pollurion Ganga River Pollurion

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਨਦੀ ਗੰਗਾ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਕੁਮਾਊਂ ਵਿਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਗੌਮੁਖ ਨਾਮ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗੰਗੋਤਰੀ ਹਿਮਨਦੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਉਚਾਈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ 3140 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰਵਣ ਤਕ ਗੰਗਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਿੱਸੇ ਸਿੰਚਦੀ ਹੈ।  ਗੰਗਾ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 2071 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅਪਣੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 10 ਲੱਖ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਪਜਾਊ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Ganga River Pollurion Ganga River Pollurion

ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਉਤਰਾਖੰਡ, ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਉਤਰ ਵਲੋਂ ਆ ਕੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁਖ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਯਮਨਾ, ਰਾਮਗੰਗਾ, ਕਰਨਾਲੀ, ਤਾਪਤੀ, ਗੰਡਕ, ਕੋਸੀ ਅਤੇ ਕਾਕਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦਖਣ ਦੇ ਪਠਾਰ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਚੰਬਲ, ਸੋਨ, ਬੇਤਵਾ, ਕੇਨ, ਦਖਣੀ ਟੋਸ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਯਮਨਾ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਬੰਦਰਪੂੰਛ ਚੋਟੀ ਦੇ ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਹਿਮਖੰਡ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।

Ganga River Ganga River

ਗੰਗਾ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿਚ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ 1450 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ 445 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ 520 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਪੰਜ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 11 ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ 40 ਤੋਂ 50 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਖੇਤਰ ਵਿਚ 565,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੇ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਲਗਭਗ ਇਕ ਤਿਹਾਈ ਹੈ।  ਭਾਰਤੀ ਗੰ੍ਰਥਾਂ ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਵੀ ਹੈ।

World Wide Fund World Wide Fund

ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗੰਗਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਵਹਿਣਾ, ਗੰਗਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪਿਰੋਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਮਜਬੂਤ ਡੋਰ ਵੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਹਰਿਦੁਆਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੇਦਾਰਨਾਥ, ਬੱਦਰੀਨਾਥ ਅਤੇ ਗੌਮੁਖ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਪ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਅਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰ ਹਰਿਦੁਆਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਗੰਗਾ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। 

Ganga River PollurionGanga River Pollurion

ਜਿੱਥੋਂ ਤਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਕਿਨਾਰੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਸਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਚੰਦਰਭਾਗਾ,  ਮਾਇਆਕੁੰਡ, ਸ਼ੀਸ਼ਮ ਝਾੜੀ ਵਿਚ ਪਖ਼ਾਨਾ ਤਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਿਸ ਲਈ ਇਹ ਗੰਦਗੀ ਵੀ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਾਨਪੁਰ ਵਲੋਂ 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉਲਟਾ ਜਾਣ 'ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਭ ਤੋਂ ਤਰਸਯੋਗ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਦਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਬੰਧ ਹੁਣ ਬਾਮੁਸ਼ਕਲ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। 

Ganga River PollurionGanga River Pollurion

ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤਕ ਗੰਗਾ ਕਿਨਾਰੇ ਪਰਮਾਣੂ ਬਿਜਲੀ ਘਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਸਾਇਣਕ ਖ਼ਾਦ ਤਕ ਦੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੰਗਾ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਓਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਘਟਦੇ ਪਾਣੀ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ।

Location: India, Delhi, Delhi

SHARE ARTICLE

ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਸਮਾਚਾਰ ਸੇਵਾ

ਸਬੰਧਤ ਖ਼ਬਰਾਂ

Advertisement

Darbar-E-Siyasat 'ਚ Sunil Jakhar ਨੇ ਕਈ ਰਾਜ਼ ਕੀਤੇ ਬੇਪਰਦਾ Exclusive Interview LIVE

22 May 2024 4:35 PM

Sukhpal Khaira ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੇ ਭਖਾਈ ਸਿਆਸਤ ਤੇ PM ਦਾ ਪਲਟਵਾਰ ਕੌਣ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ? Debate LIVE

22 May 2024 4:28 PM

ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਕੌਣ ਜਾਵੇਗਾ ਇਸ ਵਾਰ? ਸੁਣੋ ਕੌਣ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਚਹੇਤਾ, ਕਿਸ ਕੋਲੋਂ ਨੇ ਨਾਰਾਜ਼?

22 May 2024 4:22 PM

ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗਰੰਟੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੀਤੇ ਖੁਲਾਸੇ,ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ

22 May 2024 2:15 PM

Punjab Summer Vacation Holidays News: ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ, ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ..

21 May 2024 12:02 PM
Advertisement