ਇਕ ਸਮੇਂ, ਸੋਕੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੰਬਰ ਇਕ ਬਣ ਗਿਆ ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਘੱਟ ਦਿਲਚਸਪ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਮਿਲਨਾਡੂ: ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਸਿਵਾਕਾਸ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਇਦ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿਚ 'ਪਟਾਖਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇਸ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੂਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਵਾਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਇਸ ਵਿਚ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।
Diwali firecrackers
ਇਕ ਸਮੇਂ, ਸੋਕੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੰਬਰ ਇਕ ਬਣ ਗਿਆ ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਘੱਟ ਦਿਲਚਸਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿਵਾਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮਾਚਿਸ ਫੈਕਟਰੀ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਸਿਵਾਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਸੋਕੇ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ਨਮੁਗਾ ਨਾਦਰ ਅਤੇ ਪੀ ਅਯਿਆ ਨਾਦਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਚ ਇਕੋ ਫੈਕਟਰੀ ਪਹੁੰਚੇ।
Diwali firecrackers
ਇਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਚਿਸ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਂ ਪਟਾਕੇ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਪਟਾਕੇ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਨਮੀ ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਘਾਤਕ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਕੰਮ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਵਾਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਉਦਯੋਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
Diwali
ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਪਟਾਕੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਨਾਦਰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਉਦਯੋਗ ਇੱਕ ਮੌਸਮੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਲ ਦੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ, ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਮਾਚਿਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ (ਐਫਆਰਡੀਸੀ) ਹੈ। ਪੂਰੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮਾਪਦੰਡ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
Diwali
ਇਸ ਵਿਚ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ, ਪਟਾਕੇ ਬਣਾਉਣ ਵੇਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਉਦਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਉੰਨਾ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜੀ ਉਦਯੋਗ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਟਾਖੇ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਂ ਦੁਰਘਟਨਾ ਆਮ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਹਨੇਰਾ ਪਹਿਲੂ ਹੈ।
Diwali
ਪੀਪਲਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਸਿਵਲ ਲਿਬਰਟੀਜ਼ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ 14 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ 45 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰ ਇਸ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਸੈਨਾ ਲਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਤੋਪਖਾਨਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਕਲਪ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
Diwali
ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਸੈਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਚਬਾਕਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਤੂਫਾਨ, ਬਾਰਸ਼, ਬਰਫਬਾਰੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਵਕਾਸੀ ਵਿਚ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਵੀ ਬੰਬ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿਚ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਹਰੀਕੇਸਰੀ ਪੱਕੀਰਾਮ ਪਾਂਡਿਅਨ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਲੈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
Diwali
ਦ੍ਰਿਵਿਦ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਝਲਕ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਵਾਕਸੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਟੀ ਜਾਪਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਆਫਸੈੱਟ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ ਹਨ ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਿਵਾਕਸੀ ਕੋਲ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਹਨ।
Diwali
ਇੱਥੋਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਰਦੇ ਦੇ ਹੀਰੋ ਅਤੇ ਹੀਰੋਇਨਾਂ ਦੇ ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੁਟੀ ਜਾਪਾਨ ਨਾਮ ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਨਾਮ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਏ। 2005 ਵਿਚ ਇਸ ਤੇ ਇੱਕ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਬਣੀ-ਸਿਵਾਕਸੀ।
ਇਸ ਰੋਮਾਂਟਿਕ-ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਅਸਿਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਜ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਸਨ। ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ' ਤੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਕੂਲਨ ਵਿਰਾਸਤ ਕੀ ਜੰਗ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਆਇਆ।
Punjabi News ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਲਗਾਤਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਤੇ ਲਾਈਕ Twitter ਤੇ follow ਕਰੋ।
