ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੰਚ ’ਤੇ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਜਾਰੀ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (PoK) ’ਚ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ’ਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਚ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਟਾਵਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਹੋਏ ਅਤਿਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਤਿਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਉੱਚ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਿਡ ਵਾਈ.ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜੋ ਗੁਪਤ ਸੰਚਾਰ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਸੈੱਟਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਮਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੰਮੁ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਰੇਂਜ ’ਚ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ PoK ਵਿਚ ਇਕ ਅਤਿਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਹੈਂਡਲਰ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਦੇ ਪਾਰ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਫੌਜ ਜਾਂ ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ. ਵਲੋਂ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਟੈਲੀਕਾਮ ਸਿਗਨਲਾਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਉਮਰ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਚਾਰ ਸੰਗਠਨ (ਐਸ.ਸੀ.ਓ.) ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਆਈ.ਐਸ.ਆਈ. ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਟਾਵਰਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਾਪਨਾ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਚ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਕ ਸੰਸਥਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਯੂਨੀਅਨ (ਆਈ.ਟੀ.ਯੂ.) ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 45 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।
ਆਈ.ਟੀ.ਯੂ. ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 45 ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ 193 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ’ਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਈ.ਟੀ.ਯੂ. ਦੇ ਅਧੀਨ ਰੇਡੀਓਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ (ਬੀ.ਆਰ.) ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜੇ ਸੰਚਾਰ, ਬੇਲੋੜੇ ਸਿਗਨਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ, ਜਾਂ ਗਲਤ ਜਾਂ ਗੁਮਰਾਹ ਕੁੰਨ ਸਿਗਨਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਪਛਾਣ ਦੇ ਸਿਗਨਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੰਚ ’ਤੇ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਨਵੇਂ ਟੈਲੀਕਾਮ ਟਾਵਰ ਕੋਡ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਮਲਟੀਪਲ ਐਕਸੈਸ (ਸੀ.ਡੀ.ਐਮ.ਏ.) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਐਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਇਕ ਚੀਨੀ ਫਰਮ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਾਈ.ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ’ਤੇ ਸੀ.ਡੀ.ਐਮ.ਏ. ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇਕੋ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਚੈਨਲ ’ਤੇ ਕਈ ਸਿਗਨਲਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਚੁਨੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
2019 ਅਤੇ 2020 ’ਚ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਐਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਤੋੜ ਕੇ ਅਸਫਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਤਿਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਵੀ ਇਹੋ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ।ਗਿਲਗਿਤ ਅਤੇ ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਸਮੇਤ ਪੀ.ਓ.ਕੇ. ’ਚ ਐਸ.ਸੀ.ਓ. ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਟਾਵਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ’ਚ ਇਸ ਦੇ ਉੱਚੇ ਇਲਾਕੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫਾਇਦੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਜੰਮੂ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਕੋਟ ਬਲਵਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਖੇਤਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਥਾਵਾਂ ਤਕ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
ਰਵਾਇਤੀ ਉਪਾਅ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੈਮਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ’ਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਸਰਗਰਮ ਫੋਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਨਤ ਪਛਾਣ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ’ਚ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪਰਖ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੈੱਲ ਫੋਨਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਤਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅਤਿਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪੀ.ਓ.ਕੇ. ਤੋਂ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਸਿਗਨਲ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਅਤੇ ਕੁਪਵਾੜਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੰਮੂ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਜੰਮੂ, ਕਠੂਆ, ਰਾਜੌਰੀ ਅਤੇ ਪੁੰਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤਕ ਦੇ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੈਂਡਲਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਚਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਨ.ਓ.ਆਰ.ਏ., ਵਾਈ.ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ., ਬਾਈਡੂ ਅਤੇ ਥੁਰਾਇਆ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਹੂਲਤ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਲੋਰਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤਿਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੈਂਡਲਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਓਵਰਗਰਾਊਂਡ ਵਰਕਰਾਂ (ਓ.ਜੀ.ਡਬਲਯੂ.) ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗ ਸਕੇ।
