ਕੀ ਪਾਖਾਨਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਵਾਸੀਰ (ਪਾਈਲਸ) ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? – ਕਦੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਪਾਖਾਨਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਪਰ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਛਣ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਤੁਰੰਤ ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਬਵਾਸੀਰ (ਪਾਈਲਸ) ਕਾਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਰਾਣਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਕਨਸਲਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋਕਟੋਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਐਮ.ਡੀ. ਡਾ. ਹਿਤੇਂਦਰ ਸੂਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਖਾਨਾ ਦੌਰਾਨ ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਈਲਸ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਗੁਦਾ ਜਾਂ ਆਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਸੂਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਈਲਸ ਪਾਖਾਨਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਖੂਨ ਆਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਖੂਨ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਦੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਟਾਇਲਟ ਪੇਪਰ ਜਾਂ ਕਮੋਡ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਖੁਜਲੀ, ਅਸੁਵਿਧਾ ਜਾਂ ਗੁਦਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੰਢ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਈਲਸ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਖੂਨ ਆਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਕਾਰਨ ਐਨਲ ਫਿਸ਼ਰ (ਗੁਦਾ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰ) ਹੈ। ਪਾਈਲਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਫਿਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪਾਖਾਨਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਜਲਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੀੜਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦਰਦ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ ਪਾਖਾਨਾ ਟਾਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕਈ ਵਾਰ ਪਾਖਾਨਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਐਨਲ ਫਿਸਟੂਲਾ ਜਾਂ ਪੇਰੀਐਨਲ ਐਬਸੈਸ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਦਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਜਾਂ ਪਸ ਦਾ ਰਿਸਾਅ, ਸੋਜ, ਬਦਬੂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਰਦ ਜਾਂ ਬੁਖਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਸੂਰੀ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਕੋਲਨ ਪੋਲਿਪਸ, ਇਨਫਲਾਮੇਟਰੀ ਬਾਊਲ ਡਿਜ਼ੀਜ਼, ਰੈਕਟਲ ਅਲਸਰ ਜਾਂ ਕੋਲੋਰੇਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ। ਜੇ ਖੂਨ ਪਾਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪਾਖਾਨਾ ਆਵੇ, ਥੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਖੂਨ ਨਿਕਲੇ, ਵਜ਼ਨ ਘਟੇ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਡਾ. ਹਿਤੇਂਦਰ ਸੂਰੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ 7 ਤੋਂ 10 ਦਿਨ ਤੱਕ ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਨਾ ਰੁਕੇ, ਖੂਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਾਲ ਦਰਦ, ਪਸ, ਬੁਖਾਰ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਵਜ਼ਨ ਘਟਣਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਵਾਈ ਲੈਣਾ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਅਪਣਾਉਣਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਰਾਣਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਸਰਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿਧੀਬੱਧ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼-ਮਿੱਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਨਰਮ ਕਲੀਨਿਕਲ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੋਕਟੋਸਕੋਪੀ ਜਾਂ ਐਨੋਸਕੋਪੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਅੱਜ ਪਾਈਲਸ, ਫਿਸ਼ਰ ਅਤੇ ਫਿਸਟੂਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਲੇਜ਼ਰ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘੱਟ ਦਰਦ, ਘੱਟ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਡਾ. ਹਿਤੇਂਦਰ ਸੂਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਖਾਨਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਆਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਾਰਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਡਰ ਕਾਰਨ ਇਸ ਲੱਛਣ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰੋਕਟੋਲੋਜਿਸਟ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਲੈਣ।

ਡਾ. ਹਿਤੇਂਦਰ ਸੂਰੀ, ਕਨਸਲਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋਕਟੋਲੋਜਿਸਟ

ਐਮ.ਡੀ., ਰਾਣਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਸਰਹਿੰਦ, ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜਾਬ