ਖਿਚੜੀ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ ਕੌਣ ਧੋਵੇਗਾ?ਭਾਗ-3

ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬੁੱਢੇ ਅਤੇ ਬੁੱਢੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਝੰਜੋੜਿਆ ਵੀ,

ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ, ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੇ ਬੀਜੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁਟ ਸਕਦੇ ਹਨ

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਨਸ਼ੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪੋਸਤ, ਅਫ਼ੀਮ, ਭੰਗ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ। ਮੈਂ ਬਟਾਲੇ ਵਿਚ ਪੋਸਤ ਦਾ ਠੇਕਾ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਬਟਾਲੇ ਵਿਚ ਇਕ ਹੀ ਦੇਸੀ

ਸੁੱਤਿਆਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ। ਦੋਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ, ਬੁੱਢਾ ਸੈਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਨਾ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤਾਂ ਕਈ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਲੋਕਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ.........

ਬੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰੂਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਪਣੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ

ਹੁਣ ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਵਿਚਾਰੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਅਪਣਾ ਪੇਟ ਭਰਨ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰੇ?

ਇਕ ਅਧਖੜ ਉਮਰ ਦਾ ਆਦਮੀ ਬੜੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਕਾਨ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ................

ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਰਵਾਇਤ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕ ਤੇ ਥੋਪ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ...............

18 ਮਈ 1974 ਨੂੰ ਮੈਂ ਬਰਲਿਨ ਵਿਖੇ ਵਰਲਡ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਯੂਥ ਦੀ 10ਵੀਂ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ, ਉਥੇ ਗਿਆ ਸੀ................